آیات نمازی - آیه 78 سوره اسراء

استاد قرائتی

در آیه ۷۸ سوره اسراء، خداوند در مورد زمان خواندن نماز های صبح، ظهرین و مغرب و عشاء و با توجه به اوقات زمانی در طول روز و شب سخن گفته است.

متن آیه ۷۸ سوره اسراء
أَقِمِ الصَّلَاهَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّیْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ کَانَ مَشْهُودًا

ترجمه
نماز را وقت زوال آفتاب تا اول تاریکی شب به پا دار (یعنی نماز ظهرین را از اول ظهر و نماز عشائین را از بدو تاریکی شب به پا دار) و نماز صبح را نیز به جای آر که آن نماز به حقیقت مشهود (نظر فرشتگان شب و فرشتگان روز) است.

تفسیر آیه ۷۸سوره اسراء – تفسیر نور
نماز را به هنگام بازگشت خورشید (به سمت مغرب) تا تاریکى شب، بپادار، و همچنین قرآنِ سپیده‌دمان را. همانا (قرائت) قرآن (به هنگام) فجر (در نماز صبح) مورد مشاهده (فرشتگان) است. «دلوک»، هنگامى است که خورشید از وسط آسمان رو به مغرب میل مى‌کند که زوال نامیده مى‌شود، و وقت نماز ظهر و عصر است. «غَسَقِ اللَّیْلِ» وقت نماز مغرب و عشاست که تاریکى، فراگیر مى‌شود و «فجر»، وقت نماز صبح است.

امام صادق علیه السلام مى‌فرماید: اوّلین نمازى که واجب شد نماز ظهر بود و آنگاه این آیه را تلاوت فرمودند. در روایت دیگرى آمده است: اگر نماز صبح در اوّل فجر اقامه شود، فرشتگان‌ شب و روز هر دو آن را ثبت مى‌کنند. و «مشهود» بودن نماز صبح نیز ممکن است به همین معنا باشد. یعنى هر دو گروه فرشتگان آن را مشاهده کرده و بر آن گواهى مى‌دهند.

-معیار شناخت اوقات در اسلام، طبیعى است به نحوى که قابل فهم و درک همه کس در همه جا و همیشه باشد. «لِدُلُوکِ الشَّمْسِ‌ غَسَقِ اللَّیْلِ‌ الْفَجْرِ»

-برنامه‌هاى دینى، زمان‌بندى شده است. «لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّیْلِ»

-نماز تنها عبادتى است که به نام «قرآن» توصیف شده است. «قُرْآنَ الْفَجْرِ»

-قرآن و تلاوت آن در نماز، محور اصلى است. «قُرْآنَ الْفَجْرِ»

-در میان نمازها، نماز صبح جایگاه ویژه‌اى دارد. «إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ کانَ مَشْهُوداً