ویژگی های خانواده از منظر امام رضا (ع)، جلسه یکم
کانال ایتا شیعه کوئست: @shiaquest_net
حجت الاسلام رفیعی
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم
هفته ی آخر ماه صفر است این روزها روزهای پایانی این ماه و در آستانه سالروز فقدان پیامبر گرامی اسلام سالروز شهادت فرزندان آن حضرت امام مجتبی امام رضا علیه السلام است ان شاالله به خواست خدا از امروز تا پایان هفته همین ساعت هر روز قبل از مغرب ما خدمت شما برادران و خواهران خواهیم بود
و من یک بحثی رو در رابطه با ویژگی های خانواده از نظر امام رضا و از نظر اهل بیت تقدیم محضر شما می کنم می دونید یکی از مشکلاتی که الان ما در جامعه مون داریم تزلزل خانواده هاست آمار طلاق، اختلاف ،پرونده ها ،درگیری ها، قهرها ،خوب است که ما ببینیم اهل بیت ما پیامبر ،امام حسین، امام رضا این ها نسبت به خانواده چه توصیه هایی دارند
ان شاءالله حالا پنج جلسه هرچقدر برسیم این موضوع رو ما مورد توجه قرار خواهیم داد و می پردازیم به بحث خانواده
ده ها آیه تو قرآن راجع به خانواده داریم خیلی آیات قرآن راجع به خانواده زیاده بعضیام جمع آوری کردند چاپ شده است
قرآن کریم می فرماید هدف از تشکیل خانواده آرامشه سوره روم آیه 21 وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا ما برای شما همسر آفریدیم که آرامش پیدا کنید وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةًبا هم مهربان باشید دوست باشید رفیق باشید
نه اینکه خانواده باعث تنش و درگیری و اعصاب خوردی و دعوا و این ها باشه خانواده هدفش لِتَسْكُنُوا آرامشه اینقدر خانواده مهمه که قرآن کریم در سوره تحریم می فرماید آقایان خانواده ها مواظب خودتون و خانواده تون باشید قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مواظبت کنید انفسکم اول خودتون بعد اهلیکم خانواده هاتون یه وقت جهنمی نشوند
در سوره فرقان آیه 74 یه دعاییست حالا این دعا هم یاد بگیرید بخونید خوبه دعا برا خانواده است برا فرزندان و همسر قرآن کریم می فرماید بندگان خوب خدا این دعا رو می کنند عباد الرحمن می گن رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ خدایا زن و بچه ما رو نور چشم ما قرار بده نور چشم ما نه خار چشم باشه مردم بگن باریک الله احسنت چه زنی چه اولادی وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا ما رو الگوی متقین قرار بده پیشوای متقین قرار بده
من از میان شاید بیش از صد آیه تو قرآن که راجع به خانواده است سه تا رو فقط برای شما خوندم یکی بیست و یک روم یکی سوره تحریم یکی هم این آیه سوره ی فرقان
خب برای اینکه تو اسلام خانواده محکم باشه دل ها به هم جذب می کنه باشه توصیه هایی شده ان شاء الله من این توصیه ها رو این شب ها از کلمات امام رضا و اهل بیت مورد بحث قرار میدیم
لذا من به دوستان گفتم اعلام کنید موضوع سخن من ویژگی های خانواده رضوی است حالا شما بگید خانواده ی حسینی خانواده علوی خانواده مهدوی فرقی نمی کنه اینا همشون یه نورند
آیا ما اگه بخوایم خانواده علوی باشیم مهدوی باشیم حسینی باشیم رضوی باشیم نبوی باشیم نه اصلا راحتش می کنیم خانواده اهل بیتی باشیم باید چه ویژگی هایی داشته باشیم؟
آقایان عزیز خواهران گرامی اینا رو من این شب ها بحث می کنم حالا امشب یکیش رو عرض می کنم اول اصل محبت و عشق ورزیدن به هم
چقدر روایات داریم که یکی از صفات مومن اینه که به همسرش محبت کنه و بهش بگه دوستت دارم حدیثش رو بخونم رسول خدا فرمود العَبدُ كُلَّمَا ازدادَ لِلنّساءِ حُبّا ، ازدادَ في الإِيمانِ فَضلاً . [ كتاب من لا يحضره الفقيه : 3 / 4 / 4350 عن أبي العبّاس فضل بن عبدالملك البقباق . ] هر چقدر یک مرد زنش رو بیشتر دوست داشته باشه ازدادَ في الإِيمانِ فَضلاً ایمانش بیشتر می شه یعنی دوست داشتن همسر نشانه ایمانه نشانه باور و نشانه اعتقاده
یکی از اسامی حضرت زهرا حانیه است حانیه رو دو جور می نویسند هم با هاء دو چشم هم حاء جیمی این حانیه که اسم حضرت زهراس با حاء جیمی هست چرا به حضرت زهرا می گن حانیه باحاء جیمی یعنی کسی که شوهر دوسته، اولاد دوسته
لذا رسول خدا فرمود یکی از ویژگی های انبیاء اینه مِن أخلاقِ الأنبياءِ صلَّى اللّه ُ علَيهِم حُبُّ النِّساءِ .[الكافي : 5/320/1 .] یکی از ویژگی های انبیا اینه که به همسرشون عشق می ورزند و این رو اعلام می کنند
خیلی بده الان بعضی خانواده ها سختشون رو به هم بگن ما دوست داریم به هم محبت کنند حالا من پنج شیش مورد از روش های محبت رو براتون می گم الان ولی اولش که دو تا داستان بگم
داستان
یه خانمی بود به نام حَوْلاَءَ البته اسمش زینبه منتها ایشون عطر فروش بوده بهش می گن حَوْلاَءَ عطاره ایشون تو مدینه عطر بخره یه وقتی همسرش شوهرش اومد سراغش این بداخلاقی کرد تندی کرد با مردش محل نگذاشت خب میدونید در روایت داریم زنی که شوهرش ازش راضی نباشه اگر بخوابه اون نمازی که اون روز خونده عبادتی که انجام داده قبول نیست خیلی تندی کرد بداخلاقی کرد چی بود اعصابش خورد بود بالاخره مرد هم ولش کرد رفت فردا پشیمان شد خب این چه کاری بود ما چرا جلوی این مرد انقدر بداخلاقی کردیم تندی کردیم اومد عذرخواهی کرد از همسرش نه تنها عذرخواهی کرد متن روایت اینه که فَانْكَبَّتْ عَلَيْهِ تُقَبِّلُهُ دست مردش رو بوسید سر مردش رو بوسید گفت ببخشید من اعصابم خورد و ناراحت مرد هم معلوم می شه آدم یه قد بداخلاقی بوده محل نذاشت فَحَوَّلَ وَجْهَهُ عَنْهَا صورتش رو برگردوند
آخرش این خانم ناراحت شد زد تو صورتش فَلَطَمَتْ وَجْهَهَا گفت بابا یه غلطی کردم تا دیروز من اعصابم خورد بوده بداخلاقی با خود چرا اینطور میکنی با من؟ وَ بَكَتْ بُكَاءً شَدِيداً گریه افتاد
خدا رحمت کنه مرحوم آقای فلسفی رو ایشون من پا منبر ش می رفتم وقتی این قصه رو نقل می کرد می گفت دو تا اشتباه اشتباه اول اون خانم انجام داده که شوهرش اومده سراغش بداخلاقی کرده تندی کرده اشتباه دوم اینکه حالا که عذرخواهی می کنه این مرده قبول نمی کنه خلاصه زد تو صورتش گریه افتاد آقای من ببخشید نفهمیدم فایده نداره بلند شد اومد پیش پیغمبر، خانومه چون جدیدترین عطرایی که این برا فروش می آورد پیغمبر ازش می خرید اومد ام سلامه گفت بفرمایید گفت با رسول خدا کار دارم ناراحتم گفت پیغمبر نیست بشین تا بیاد نشست پیغمبر وقتی آمد دید حولاء اونجاست فرمود هان دوباره عطر جدیدی آوردی برای ما گفت نه یا رسول الله دفعه برای عطر فروختن نیومدم اومدم یه مشکلی دارم به شما بگم و مشکل من این است که من یه بداخلاقی با مردم کردم اینم کینه به دل گرفته حالا به هیچ وجه حاضر نمی شه با من صلح کنه به خودم زدم گریه کردم دستش رو بوسیدم سرش رو بوسیدم
آقایان عزیز خواهران گرامی حالا فرصت نیست من این روایت رو کامل بخونم پیغمبر مفصل بود و یک روایت راجع به حقوق زن و شوهر برای این خانم صحبت کرد حالا اگر اونا که اینترنت دارید بزنید روایت حَوْلاَءَ با ح جیمی از پیغمبر خیلی براش مفصل گفت که زن باید اینطور باشه اینطور باشه اینطور باشه از جمله این رو فرمود فرمود یا حَوْلاَءَ مرد باید تو خانه حضور داشته باشه اظهار محبته به همسرش کنه مشفق باشه مهربان باشه برو از طرف من به شوهر سلام برس و اینا رو بهش بگو دیگه اومدند و بالاخره دعواشون تموم شد
(مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل , جلد۱۴ , صفحه۲۳۸)
منظورم این است که اظهار محبت شما ببینید حالا ما از کربلا همه چیز می گیم غیر از این حرفاش رباب همسر ابی عبدالله است می دونید که ایشون اینا دو تا خواهرن یکیشون زن امام حسنه یکی زن امام حسین یعنی امام حسن و امام حسین غیر از اینکه برادراند باجناقم هستند با هم چون رباب و خواهرش این ها دخترای اِمرُؤُالقَیس اند اِمرُؤُالقَیس یک آقایی بود در شام نصرانی بود مسیحی بود سه چهار تا دختر خیلی خوب داشت بالاخره اومد مدینه و مسلمان شد و از مسلمانان خوب به امیرالمومنین گفت من دلم می خواد این دو تا دختر عروس شما باشه یکیشون رو امام حسن گرفت یکی رو امام حسین امام حسین از رباب دو تا اولاد داره یکی سکینه که در کربلا در دوازده سالش بوده یکی هم علی اصغر علیه السلام که خب تازه به دنیا اومده بود این اواخر امام حسین می فرمود
انی لاحب دارا فیه سکینه و رباب خونه ای که سکینه و رباب توش باشن من اون خونه رو دوست دارم خیلی امام حسین ربا رو دوست داشت خونه ای که سکینه و ایشون هم می دونید بعد از اولا تو مجلس ابن زیاد وقتی وارد شدن اون نانجیب سر مقدس امام حسین رو گذاشته بود مقابلش و چوب خیزران می زد رباب بلند شد این رو خوارزمی نوشته خوارزمی یکی از مقتل نویسانی که حدود هشتصد نهصد سال پیش این کتاب مقتل رو نوشته شیعه هم نیست از علمای اهل سنته ولی یه کتاب خوبی راجع به امام حسین نوشته به نام مقتل خوارزمی ایشون می گه می گه رباب بلند شد رفت سر ابی عبدالله رو برداشت چسبوند به سینه گفت نزن یا ثَمَرَةُ فُؤادي یا قُرَّهَ عَیْنِی نور چشمم حسینم
بعد گفت ابن زیاد من نبودم ولی شنیدم پیغمبر این لب ها رو می بوسیده می بویده چرا چوب می زنی اینقدر عشق داشت بعد از شهادت امام حسین یه شعری راجع به امام حسین گفت گفت این شعر مال ربابه گفتم شاید نشنیده باشید
اِنَّ الّذی کانَ نورا یُستَضضاءُ به
بِکربلا قتیلُ جزاکَ غَیْرُ مدفونِ
اون آقایی که نور بود و عالم رو روشن می کرد کربلا به شهادت رسید و بدنش روی خاک افتاد
قد کنتَ لی حَبلاً صَعبا اَلُوذُبه و
کنت تَصْحَبنا بالرَحم و الدین
حسین برای من یک کوه بود که من بهش تکیه می کردم و با ما مهربان بود با ما با خوش اخلاقی برخورد می کرد حالا بعد از شهادت امام حسین می دونید که اولین کسایی که از دنیا رفتند یکی حضرت زینب یکی ایشونه نه زینب کبری نه رباب بعد کربلا یک سال بیشتر زنده نماندند امام حسین شصت و یک شهید شده هم رباب و هم حضرت زینب جفتشون تو مدینه سال شصت و دو از دنیا رفتند البته اینی که گفتن حالا رباب بعد از اربعین کربلا موند این سندی نداره محکم نیست گفت من زیر آفتاب من برای من سایه بان زدند برای این حالا ذاکرین هم گاهی می خونند ولی احتیاط کنند چون این سند محکمی نداره مرحوم قاضی طباطبایی یه کتابی دارد به نام اربعین می گه من هر چی گشتم سند محکمی پیدا نکردم برای اینکه رباب بعد اربعین کربلا مونده باشه آمد مدینه ولی خب گاهی می رفت زیر آفتاب می نشست می گفت خودم دیدم بدن ولی یه خدا زیر آفتاب بود عشق به ابی عبدالله این ها نکات مهمیست
آقایون ما من به خودم عرض می کنم منبری ها سخنران ها خیلی برای شما روضه خواندیم کربلا گفت اما کمتر از خانواده امام حسین از این محبت ها اینا مهمه ما تو این منبرها باید اینا رو یاد بگیریم شما ببینید امیرالمومنین میفرمود من وقتی از در می آم تو خانه نگاه به فاطمه می کنم غم های دلم برطرف می شه محبت به همسر چه آقایون چه خانم ها فرق نمی کنه یک وظیفه است من امشب بحثم روی این کلمه است اصل محبت ان شاءالله اگر شب های دیگه هم تشریف آوردید هر شبی یک اصل رو برا شما می گیم که لااقل این پنج شبی که خدمت شما هستیم پنج تا اصل از خانواده پیامبر و اهل بیت رو برای شما گفته باشیم تو این خانواده اظهار محبت هست
شیوه های اظهار محبت به همسر
رسول خدا فرمود مرد وقتی به زنش بگه دوست دارم این از دلش بیرون نمیره بهترین هدیه است خب چجوری باید به همسر اظهار محبت کرد من اینایی که می شمارم فقط گوش بدید چون دیگه وقتم کمه به اذان نزدیک می شیم نمی رسم توضیح بدم اینایی که می گم شیوه های اظهار محبت به همسره
یکم: حس تقدیر
یک حس تقدیر آقا زن از مرد تشکر کنه مرد از زن تشکر کنه سال ها از رحلت حضرت خدیجه گذشته پیغمبر ازش تعریف می کرد میفرمود أَيْنَ مِثْلُ خَدِيجَةَ [بحار الأنوار: ج43 ، ص131] خدیجه زنده نبود دیگه نبود که بشنوه ،کو دیگه خدیجه ، کی مثل خدیجه می شه،
امیرالمومنین بعد از رحلت از شهادت حضرت زهرا بارها از او تعریف می کرد کنار قبرش صدا زد فاطمه جان کاش من میمردم جان میدادم داغ تو رو نمی دیدم اینا مهمه ها اظهار محبت یک با حس تقدیر
امیرالمومنین به یک عربی تو مدینه فرمود فاطمه تو خونه من انقدر آرد درست کرد که دستاش مجروح شد اونقدر مشک به دوش انداخت آب آورد تو خونه که اثر بند مشک به بدنش ماند تعریف می کرد محبت به همسر می خواید بکنید یکی حس تقدیر
دوم: خدمت به خانواده کی گفته مرد نباید تو خانه کار کنه روایت داریم این روایت رو خوب گوش بدید آقا اینه که ما به شما می گیم زیاد صدقه بدید صدقه که فقط پول دادن نیست خِدمَتُكَ زَوجَتَكَ صَدَقَةٌ خدمت به همسر صدقه است لا يَخدُمُ العِيالَ إلاّ صِدِّيقٌ أو شَهيدٌ.[بحار الأنوار : 104/132/1 .] مردی که به زنش خدمت کنه تو خونه شهید و صدیقه می دونید صدیق مقام بزرگیه شهید مقام بزرگیه فرق نمی کنه
این قصه رو براتون بگم جالبه یه آقایی اومد پیش پیغمبر خدا حضرت محمد صلی الله علیه و آله گفت یا رسول الله یه زنی دارم خیلی خوبه آقا آدم کم اتفاق می افتاده از زنش تعریف کنه غالبا تا می شینیم مردها گله می کنه گفت یا رسول الله از در که میآم تو میآد استقبالم وقتی می رم بیرون میآد بدرقم وقتی ناراحتم میآد پیشم می شینه میگه ما یهِمُّک؟ چرا غصه می خوری؟ إن کنتَ تَهتَمُّ لِرِزقِک تَکفَّلَ لَک بِهِ غَیرُک اگه برا دنیا غصه می خوری نخور دنیا ارزشی نداره رزق هم خدا می رسونه وإن کنتَ تَهتَمُّ بِأَمرِ آخِرَتِک فَزادَک اللّهُ هَمّا اگه برا آخرت غصه می خوری عیب نداره بخور آخرت ارزش داره ثواب داره گفت یا رسول الله من یه همچین زنی دارم بدرقم می آد استقبالم می آد نمی ذاره غصه بخورم
آقایان خانم ها مخصوصا خانم ها ببینید پیغمبر چی فرمود راجع به این زنی که انقدر مهربانه فرمود خدا یه سری کارگر داره اگه آدم کارگر خدا باشه چقدر خوبه کارمند داره إنَّ للّه عُمّالاً خدا کارمندایی داره وهذِهِ مِن عُمّالِهِ، این زن تو کارمند خداست کارمند خداست بعد فرمود این زنی که می گی این کار رو می کنه بدرقه و استقبال و مهربانی لَها نِصفُ أجرِ شَهیدٍ (من لا یحضره الفقیه: ج ۳ ص ۳۸۹ ح ۴۳۶۹،) نصف اجر شهید داره می دونید که شهید چه اجری داره این ها چگونه به زن و مرد به هم مهربانی کنن یک عرض کردم حس تقدیر از هم تشکر کنند دو خدمت به همسر
سوم: گذشت و تغافل اینقدر بدی های همدیگه رو برجسته نکنیم تغافل غیر از گذشت هست یعنی نادیده بگیریم حالا این آقا یه چیزی گفت از دهنش پرید این خانم اینا باعث محبته
در روایت داریم خوب دقت کنید مردی که سعی کنه با خانواده اش غذا بخوره بیرون غذا نخوره یا ظهر تو خونه شب تو خونه من بخونم براتون ببینید إذا أكَلَ المُؤمِنُ مَعَ أولادِهِ وقتی مرد سر سفره پیش بچه هاش و زنش می شینه كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ لُقمَةٍ ثَوابُ عِتقِ رَقَبَةٍ (تنبيه الغافلين : ص ۳۴۴ ح ۵۰۰ عن أبي سعيد الخدري .) به هر لقمه ای خدا ثواب یک برده آزاد کردن بهش می ده می دونید برده آزاد کردن ثواب داره هر لقمه ای که با خانواده اش اینا می شه محبت غذا خوردن خدمت کردن تقدیر گذشت مهربانی اظهار محبت خب امروز یک اصل از اصول خانواده اهل بیت رو گفتیم اصل محبت
ان شاالله روزای دیگه هم هر روز یکی از این اصول رو خدمت شما عرض خواهیم کرد این روزها روزهای بیماری پیغمبر خداست مثل امروزی زیر بغل پیغمبر رو گرفتن آمد مسجد با مردم خداحافظی کرد بعد آمد من منزل و این سه چهار روز دیگه حضرت زهرا و حضرت امیر و امام حسن و امام حسین نرفتند خونشون دور تا دور بستر پیغمبر حلقه زده بودند رسول خدا گاهی حالشون خوب می شد گاهی بدتر می شد تا روز بیست و هشتم که به شهادت رسیدند و از دنیا رفتند
من دو سه جمله دل های شما رو در این صحن پیامبر اعظم بفرستم مدینه خدایا به آبروی رسول خدا موانع زیارتش رو از ما بردار
توفیق حج و زیارت خانه ات و قبور ائمه رو به ما نصیب بفرما
السلام علیک یا رسول الله السلام علیک یا نبی الله هر کجا نشستید دو ماهه دارید به امام حسین سلام می دید امروز سلام به پیغمبر می دیم این چند روز متعلق به رسول خداست السلام علیک یا ابو القاسم یا امام الرحمه یا نبی الله یا نبی الرحمه بوی غم می آید از شهر رسول می گه مدینه دارای یواش یواش داغ پیغمبر رو تجربه می کنه
بوی غم می آید از شهر رسول
بوی اشک حیدر و آه بتول
کنار بسترش امیرالمومنین اشک می ریخت حضرت زهرا گریه می کرد
لحظه ها لبریز از دلواپسی
فاطمه گریان زداغ بی کسی
زهرا این روزا داره یتیم می شه
لحظه های آخر پیغمبر است
روح هستی در میان بستر است
می دونید پیغمبر غصه اش از چیه این روزها
اشک او از بی کسی حیدر است
علی غریب واقع می شه بعد از او ریسمان به گردن علی می اندازند شمشیر بالا سر علی می گیره
اشک او او از بی کسی حیدر است
قصه نامردی و میخ در است
یا رسول الله
گاه گوید با غم و درد و مهن
غم مخور هستی من زهرا من
یارسول الله الان دورت نشستند این روزها تا ناله می کنی گریه می کنند آب می آرن عرقت رو پاک می کنند اما نبودی یه روزی هم همین فاطمه بین در و دیوار هی صدا می زد بابا بابا یا رسول الله یا رسول الله .......
