پرهيز از مُبطلات روزه
۲. پرهیز از مُبطلات روزه
مسأله ۸۱۹) نُه چیز روزه را باطل می کند:
۱. خوردن و آشامیدن؛
۲. آمیزش جنسی؛
۳. کاری که موجب خروج منی شود (استمنا)؛
۴. باقی ماندن بر جنابت یا حیض یا نفاس تا اذان صبح؛
۵. اماله با چیزهای روان و مایع؛
۶. قی کردن؛
۷. دروغ بستن به خدا و پیامبر و ائمه «علیهم السلام» (بنابر احتیاط واجب)؛
۸. رساندن غبار غلیظ به حلق (بنابر احتیاط واجب)؛
۹. فرو بردن تمام سر در آب (بنابر احتیاط واجب).
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۱. خوردن و آشامیدن
۱. خوردن و آشامیدن
مسأله ۸۲۰) اگر روزه دار عمداً و آگاهانه چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه او باطل می شود، خواه از خوراکی ها و آشامیدنی های معمول باشد یا غیرخوراکی؛ مانند کاغذ، پارچه و امثال آن، و خواه زیاد باشد یا کم، مانند قطره های کوچک آب یا خرده کوچکی از نان.
مسأله ۸۲۱) اگر روزه دار سهواً چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه اش باطل نمی شود؛ خواه روزه واجب باشد یا مستحب.
مسأله ۸۲۲) اگر روزه دار غذایی را که لای دندان مانده است عمداً فرو ببرد، روزه اش باطل می شود، اما اگر نداند غذا لای دندانها است و یا فرو بردن آن عمدی و با توجه نباشد، روزه باطل نمی شود.
مسأله ۸۲۳) فرو بردن آب دهان، روزه را باطل نمی کند.
مسأله ۸۲۴) فرو بردن اخلاط سر و سینه روزه را باطل نمی کند، اما اگر داخل فضای دهان شود، بنابر احتیاط مستحب فرو نبرد.
مسأله ۸۲۵) احتیاط واجب آن است که روزه دار از استعمال آمپول های تقویتی و آمپول هایی که به رگ تزریق می شود و همچنین انواع سِرُم ها خودداری کند ولی تزریق آمپول غیر تقویتی در عضله؛ مانند آنتی بیوتیک یا مسکن یا آمپول بی حسی و نیز دارویی که روی زخم ها و جراحت ها گذاشته می شود، اشکال ندارد.
مسأله ۸۲۶) احتیاط واجب آن است که روزه دار از دود انواع دخانیات و مواد مخدری که از راه بینی یا زیر زبان جذب می شود خودداری کند.
مسأله ۸۲۷) خوردن قرص و مانند آن در صورتی که برای درمان بیماری ضرورت داشته باشد، اشکال ندارد ولی روزه باطل می شود و باید قضای آن را بگیرد.
مسأله ۸۲۸) اگر هنگام استفاده از قرصهای زیر زبانی، آب دهان با آن آغشته شده باشد، در صورت بیرون ریختن آن، روزه صحیح است.
مسأله ۸۲۹) اگر هنگام خوردن غذا متوجه شود صبح شده، باید لقمه را از دهان بیرون بیاورد و اگر عمداً آن را فرو ببرد، روزه اش باطل است.
مسأله ۸۳۰) خون آمدن از دهان، روزه را باطل نمی کند؛ ولی واجب است از رسیدن آن به حلق جلوگیری شود.
مسأله ۸۳۱) خون لثه و دندان چنانچه در آب دهان مستهلک شود (از بین برود) محکوم به طهارت است و فرو بردن آن، روزه را باطل نمی کند. همچنین اگر به وجود خون در آب دهان شک داشته باشد، فرو بردن آن اشکال ندارد و روزه صحیح است.
مسأله ۸۳۲) جویدن غذا برای کودک و چشیدن غذا و مانند آن، که معمولاً به حلق نمی رسد، روزه را باطل نمی کند؛ هر چند اتفاقی و بی اختیار به حلق برسد و فرو رود؛ ولی اگر از اول بداند که به حلق می رسد، در صورت فرو رفتن، روزه باطل می شود.
مسأله ۸۳۳) انسان نمی تواند به خاطر ضعف، روزه را افطار کند؛ ولی اگر ضعف او به اندازه ای باشد که معمولاً نمی توان آن را تحمل کرد، می تواند روزه را افطار کند و سپس قضای آن را بگیرد.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۲. آمیزش جنسی
۲. آمیزش جنسی
مسأله ۸۳۴) آمیزش جنسی روزه را باطل می کند، هرچند منی بیرون نیاید.
مسأله ۸۳۵) اگر فراموش کند که روزه است و آمیزش جنسی کند، روزه او باطل نمی شود ولی هر لحظه که یادش آمد باید فوراً از حال آمیزش خارج شود وگرنه روزه اش باطل می شود.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۳. استمنا (خود ارضایی جنسی)
۳. استمنا (خود ارضایی جنسی)
مسأله ۸۳۶) اگر روزه دار عمداً کاری کند که منی از او بیرون بیاید، روزه اش باطل می شود.
مسأله ۸۳۷) اگر به قصد بیرون آمدن منی کاری کند، در صورتی که منی بیرون نیاید، بنابر احتیاط باید روزه را تمام کند و بعداً قضای آن را هم بگیرد.
مسأله ۸۳۸) اگر از روزه دار در خواب یا بیداری بی اختیار منی خارج شود، روزه باطل نمی شود.
مسأله ۸۳۹) محتلم شدن۱ در روز، روزه را باطل نمی کند و اگر روزه دار بداند که با خوابیدن محتلم می شود، می تواند بخوابد.
مسأله ۸۴۰) اگر روزه دار در حال بیرون آمدن منی از خواب بیدار شود، واجب نیست از آن جلوگیری کند.
مسأله ۸۴۱) اگر روزه دار در روز ماه رمضان و سایر ایام که روزه است در حال خواب جنب شود، پس از بیدار شدن واجب نیست فوراً غسل کند.
۱. خروج منی در حال خواب.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۴. باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
۴. باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
مسأله ۸۴۲) اگر کسی در شب ماه رمضان جنب باشد، باید تا قبل از اذان صبح (طلوع فجر) غسل کند و اگر عمداً تا آن هنگام غسل نکند، روزه اش باطل است؛ البته تا مغرب باید از انجام کارهایی که روزه را باطل میکند، خودداری کند.
مسأله ۸۴۳) اگر در شب ماه رمضان جنب شود و بدون عمد تا اذان صبح غسل نکند، مانند اینکه در خواب جنب شود و خواب او تا بعد از اذان صبح ادامه یابد، روزه اش صحیح است.
مسأله ۸۴۴) کسی که می خواهد روزۀ قضا بگیرد اگر عمداً تا طلوع فجر غسل جنابت نکند، روزه اش باطل است و اگر سهواً غسل نکند، بنابر احتیاط روزه اش باطل است.
مسأله ۸۴۵) کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می داند اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار می شود، چنانچه نمی خواهد پس از بیدار شدن غسل کند یا تردید داشته باشد، اگر بخوابد و بیدار نشود، روزه اش باطل است.
مسأله ۸۴۶) کسی که در بیداری جنب شده یا پس از جنب شدن در خواب (احتلام)، بیدار شده و می داند که اگر بخوابد، تا پیش از اذان صبح برای غسل بیدار نخواهد شد، جایز نیست قبل از انجام غسل بخوابد و اگر خوابید و پیش از اذان، غسل نکرد، روزه اش باطل است ولی اگر احتمال می دهد که پیش از اذان صبح برای غسل بیدار خواهد شد و تصمیم بر غسل هم داشته باشد ولی بیدار نشود، روزه اش صحیح است ولی اگر بعد از بیداری دوباره خوابید و تا صبح بیدار نشد، باید قضای آن روز را به جا آورد.
مسأله ۸۴۷) اگر در ماه رمضان، غسل جنابت را فراموش کند و با حالت جنابت صبح کند، روزه آن روز صحیح است ولی اگر این فراموشی چند روز طول بکشد باید روزه های ایام فراموشی را قضا کند البته نمازها در هر حال باطل است.
مسأله ۸۴۸) کسی که شک دارد بقاء بر جنابت روزه را باطل می کند یا نه و در حال جنابت روزه بگیرد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است۱ و باید قضای آن را نیز بگیرد. ولی اگر یقین دارد که بقای بر جنابت روزه را باطل نمی کند و بر این اساس روزه بگیرد، روزه اش صحیح است، هرچند رعایت احتیاط در قضای روزه نیکو است.
مسأله ۸۴۹) کسی که در شب ماه رمضان وظیفه دارد غسل کند، اگر به سبب تنگی وقت یا ضرر داشتن آب و مانند آن نتواند غسل کند، باید قبل از طلوع فجر تیمم بدل از غسل انجام دهد.
مسأله ۸۵۰) کسی که در شب ماه رمضان برای انجام غسل و تیمم وقت ندارد، اگر خود را جنب کند، روزه اش باطل است و قضا و کفارۀ عمد بر او واجب می شود؛ اما اگر فقط برای تیمم وقت داشته باشد، چنانچه خود را جنب کند و قبل از طلوع فجر تیمم کند، روزه اش صحیح است.
مسأله ۸۵۱) کسی که وظیفه اش تیمم است، جایز است خود را در شب های ماه مبارک رمضان جنب کند، به شرط اینکه بعد از جنب شدن، وقت کافی برای تیمم داشته باشد.
مسأله ۸۵۲) اگر زن از خون حیض یا نفاس پاک شود، باید قبل از طلوع فجر غسل کند و اگر غسل را عمداً انجام ندهد، روزه اش باطل است.
مسأله ۸۵۳) اگر زن در حال روزه دچار عادت ماهانه و یا زایمان شود، روزه اش باطل می شود.
مسأله ۸۵۴) زن اگر پس از اذان صبح از عادت ماهانه یا نفاس پاک شود، آن روز نمی تواند روزه بگیرد.
مسأله ۸۵۵) اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعداً یادش بیاید، روزه هایی را که در این مدت گرفته صحیح است؛ خواه روزة ماه رمضان باشد یا غیر آن.
۱. مواردی که بنابر احتیاط واجب روزه باطل است، مکلف باید روزه را گرفته و قضای آنرا نیز به جا آورد.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۵. اماله کردن
۵. اماله کردن
مسأله ۸۵۶) اماله کردن با چیز روان (تنقیه)، اگر چه از روی ناچاری و برای معالجه باشد، روزه را باطل می کند ولی استفاده از شیاف جامد، اشکال ندارد و روزه را باطل نمیکند.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۶. قی کردن
۶. قی کردن
مسأله ۸۵۷) هرگاه روزه دار عمداً قی (استفراغ) کند، روزه اش باطل میشود؛ هرچند به واسطه بیماری و مانند آن ناچار به این کار باشد ولی اگر سهواً یا بی اختیار باشد، روزه باطل نمیشود.
مسأله ۸۵۸) اگر هنگام آروغ زدن، چیزی در دهان روزه دار بیاید، باید آن را بیرون بریزد ولی اگر بی اختیار فرو رود، روزه اش صحیح است.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۷. دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین (علیهم السَلام)
۷. دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین (علیهم السَلام)
مسأله ۸۵۹) دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین (علیهم السَلام) بنابر احتیاط واجب روزه را باطل می کند، هرچند بعداً توبه کند و بگوید نسبت دروغ داده است.
مسأله ۸۶۰) نقل روایاتی که در کتاب ها آمده است و انسان نمی داند که دروغ است، اشکال ندارد، هر چند احتیاط مستحب آن است که آنها را با نسبتِ به آن کتاب، نقل کند.
مسأله ۸۶۱) اگر سخنی را با اعتقاد به اینکه راست است از قول خداوند متعال یا پیامبر یا معصومین (علیهم السَلام) نقل کند و بعد بفهمد دروغ بوده، روزه اش باطل نمی شود.
مسأله ۸۶۲) اگر روزه دار در حالی که می داند دروغ بستن به خداوند متعال و پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله) روزه را باطل می کند، چیزی را که می داند دروغ است به آنان نسبت دهد و بعداً معلوم شود راست بوده، بنابر احتیاط باید روزه را تمام کرده و بعداً قضای آن را هم بگیرد.
مسأله ۸۶۳) اگر از روزه دار بپرسند: «آیا پیامبر (صلی الله علیه وآله) چنین مطلبی فرموده است؟» و او عمداً بر خلاف واقع پاسخ دهد، بنابر احتیاط روزه اش باطل می شود.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۸. رساندن غبار غلیظ به حلق
۸. رساندن غبار غلیظ به حلق
مسأله ۸۶۴) بنابر احتیاط واجب روزه دار باید غبار غلیظ؛ مانند غباری که از جارو کردنِ زمین خاکی بر می خیزد، همچنین دود سیگار و دیگر دخانیات را فرو ندهد و اگر چنین کند بنابر احتیاط روزه اش باطل است.
مسأله ۸۶۵) استعمال اسپری که حاوی داروی رفع تنگی نفس است برای روزه دار اشکال ندارد و موجب بطلان روزه نمی شود.
مسأله ۸۶۶) داخل شدن غبار و دود به دهان و بینی بدون اینکه به حلق برسد، روزه را باطل نمی کند.
مسأله ۸۶۷) هرگاه به سبب باد، غبار غلیظی برخیزد و فرد با اینکه توجه دارد که روزه است، مواظبت نکند و غبار به حلق او برسد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل می شود.
مسأله ۸۶۸) اگر فراموش کند که روزه است و غبار و مانند آن به حلقش برسد، روزه اش باطل نمی شود. همچنین اگر بی اختیار غبار به حلق برسد، روزه صحیح است.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / ۹. فرو بردن سر در آب
۹. فرو بردن سر در آب
مسأله ۸۶۹) اگر روزه دار عمداً تمام سر را در آب فرو ببرد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل می شود و باید روزه آن روز را قضا کند.
مسأله ۸۷۰) در حکم مسأله قبل فرقی نیست بین اینکه هنگام فرو بردن سر در آب، بدن نیز در آب باشد یا فقط سر را در آب فرو برد.
مسأله ۸۷۱) اگر نصف سر را در آب فرو ببرد و بیرون بیاورد و سپس نصف دیگر سر را در آب فرو برد، روزه اش باطل نمی شود.
مسأله ۸۷۲) اگر عمداً تمام سر را زیر آب ببرد ولی مقداری از موها بیرون بماند، بنابر احتیاط واجب روزه باطل می شود.
مسأله ۸۷۳) اگر شک کند که تمام سر زیرآب رفته یا نه، روزه اش صحیح است.
مسأله ۸۷۴) اگر روزه دار بی اختیار در آب بیفتد و تمام سر او را آب بگیرد یا به زور سر او را زیر آب ببرند، روزه اش باطل نمی شود ولی باید فوراً سر را از زیر آب خارج کند، همچنین اگر فراموش کند که روزه است و سر را در آب فرو برد، روزه باطل نمی شود ولی هرگاه یادش آمد، باید فوراً سرش را از آب بیرون بیاورد.
مسأله ۸۷۵) ریختن آب روی سر یا ایستادن زیر دوش حمام، روزه را باطل نمیکند.
روزه / واجبات روزه / ۲. پرهيز از مُبطلات روزه / برخی احکام مبطلات روزه
برخی احکام مبطلات روزه
مسأله ۸۷۶) باطل شدن روزه به وسیله کارهایی که گفته شد (خوردن، آشامیدن و...) در صورتی است که عمداً و از روی اختیار انجام شود، ولی اگر عمدی نباشد، مانند اینکه پایش بلغزد و در آب فرو رود، یا از روی فراموشی غذا بخورد، یا به زور چیزی در گلوی او بریزند، روزه باطل نمی شود.
مسأله ۸۷۷) اگر روزه دار سهواً یکی از کارهایی که روزه را باطل می کند را انجام دهد، سپس به تصور اینکه روزه اش باطل شده، بار دیگر عمداً انجام دهد، روزه اش باطل می شود.
مسأله ۸۷۸) اگر روزه دار را مجبور کنند یکی از مبطلات روزه را انجام دهد، مانند اینکه به او بگویند: اگر غذا نخوری به جان یا مال تو صدمه می زنیم و او خودش برای جلوگیری از ضرر غذا بخورد، روزه اش باطل می شود.
مسأله ۸۷۹) اگر روزه دار شک کند کاری که روزه را باطل می کند، انجام داده است یا نه، مانند اینکه شک کند آبی که داخل دهان کرده فرو برده یا نه، روزه اش صحیح است.
