آیات نمازی – آیه ۱۰۳ سوره نساء
استاد قرائتی
خداوند در آیه ۱۰۳ سوره نساء، اشاره به نماز و یاد او در هر حالتی اعم از ایستاده، نشسته یا دراز کشیده دارد. سپس پس از آن به حکم معین و واجب اقامه نماز میپردازد.
متن آیه ۱۰۳ سوره نساء
فَإِذَا قَضَیْتُمُ الصَّلَاهَ فَاذْکُرُوا اللَّهَ قِیَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِکُمْ ۚ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِیمُوا الصَّلَاهَ ۚ إِنَّ الصَّلَاهَ کَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتَابًا مَوْقُوتًا
ترجمه
پس آنگاه که از نماز فراغت یافتید باز در همه احوال، ایستاده یا نشسته یا بر پهلو خفته (در هر حال که توانید) یاد خدا کنید، سپس که (از آسیب دشمن) ایمن شدید در این حال نماز (کامل) به جای آرید، که برای اهل ایمان، حُکمی معیّن و واجب و لازم است.
تفسیر آیه ۱۰۳ سوره نساء – تفسیر نور
کلمهى «قِیاماً» جمع «قائم» به معناى ایستاده و کلمهى «قُعُوداً» جمع «قاعد» به معناى نشسته و کلمهى «جُنوب» جمع «جَنب» به معناى پهلو و کنایه از دراز کشیدن است. همچنین کلمهى «کِتاباً» به معناى امرى نوشته شده و واجب و کلمهى «مَوقوت» به معناى کارى با وقت معیّن است.
حضرت على علیه السلام دربارهى آیه «فَاذْکُرُوا اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِکُمْ» فرمودند: یعنى شخص سالم ایستاده، مریض نشسته و کسى که نشسته نمىتواند، خوابیده نماز بخواند. امام باقر علیه السلام دربارهى «کِتاباً مَوْقُوتاً» فرمودند: یعنى مفروض و واجب.
- پیام ها و نکات
-کمبودهاى نماز خوف، با یاد خدا جبران مىشود. «فَإِذا قَضَیْتُمُ الصَّلاهَ فَاذْکُرُوا اللَّهَ» - -نماز و یاد خدا در هر حال لازم است، در جبههى جنگ یا بستر بیمارى. «قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِکُمْ»
- -نماز خوف، یک استثناست. پس از برطرف شدن حالت اضطرار، نماز باید به صورت عادّى خوانده شود. «فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِیمُوا الصَّلاهَ»
- -نماز، از واجبات قطعى الهى در همهى عصرها و براى همهى نسلها است. «کانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتاباً»
- -وجوب هر نماز، در وقت مخصوص خودش است. «مَوْقُوتاً»
