مقایسه اجر صدقه و قرض دادن
بسم الله الرحمن الرحیم
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در روایتی میفرمایند: "اَلصَّدَقَةُ بِعَشَرَةٍ وَ اَلْقَرْضُ بِثَمَانِىَ عَشَرَةَ وَ صِلَةُ اَلْإِخْوَانِ بِعِشْرِینَ وَ صِلَةُ اَلرَّحِمِ بِأَرْبَعٍ وَ عِشْرِینَ" صدقه از جانب خداوند به ۱۰ برابر حساب میشود. امّا اگر به کسی قرض دهید، خداوند ۱۸ برابر حساب میکند و پاداش میدهد. اگر به دوستان خود کمک کنید، ۲۰ برابر و اگر پول و کمکی را به خویشاوند دهید، ۲۴ برابر محاسبه میشود که از همه بالاتر است.
دو نکته کوتاه پیرامون این روایت:
1. ثواب قرض دادن در این روایت بیشتر از صدقه بیان شده است زیرا وقتی کسی صدقه میگیرد، خیالش راحت است که پولی به دست آورده ولی منتظر است تا پول بعدی به دستش برسد. امّا وقتی قرض میگیرد، چون باید قرض را ادا کند، تلاش میکند. و برتری ثواب قرض به خاطر تشویق به کار و کوشش است.
2. بالاتر بودن ثواب کمک به خویشان و نزدیکان به این دلیل است که اسلام به ارتباط با خویشان اهمیت میدهد و میخواهد این ارتباط از دلها و عاطفهها واقع شود و ایمان پشتوانه این امر باشد. به همین دلیل در روایت آمده است: نگاه محبتآمیز فرزند به والدین یا بالعکس، مستحق ثواب میشود، برخلاف جوامع غربی که پیوند خانوادگی از هم پاشیده است. (النوادر، صفحه ۹۵)
جهت پیروزی ملت ایران وجبهه مقاومت در برابر کفر و استکبار صلوات
متن اصلی جهت مطالعه:
عن امیرالمؤمنین(علیهالسلام) عن رسول الله(صلّیاللهعلیهوآله): الصدقة بعشرٍ و القرض بثمانی عشر و صلة الاخوان بعشرین و صلة الرّحم باربع و عشرین.
پیامبر عظیم الشأن اسلام(صلّیاللهعلیهوآله) میفرمایند: صدقه بدهید که از جانب خدای متعال به 10 برابر محاسبه میشود، و بر اساس آن به شما پاداش میدهد. امّا اگر به کسی قرض بدهید، خداوند 18 برابر برای شما حساب میکند و پاداش میدهد. و این به خاطر این است که طرف مقابل وقتی صدقه گرفت، خیالش آسوده است که پولی گیرش آمده و میگوید: خداوند برکت بدهد و منتظر است تا پول بعدی بدستش برسد.
امّا وقتی قرض بگیرد، چون باید قرض را ادا کند، لذا تلاش میکند و زحمت میکشد. و این افزونی محاسبه در قرض، به خاطر تشویق به کار و تلاش است. و اگر چنانچه همین پول را به دوستان و برادران بدهید، ثواب آن 20 برابر میشود؛ چون هم کمک به کسی است که نیاز به این پول دارد و هم استحکام پیوندهای دوستی است، و میبینید که چقدر در اسلام به پیوندهای دوستی توجّه میشود. حال، اگر این پول را به رحم و خویشاوند خودتان بدهید، 24 برابر محاسبه میشود که از همه بالاتر است.
این نوع محاسبه، اهمیّتداشتن پیوند بین نزدیکان است و پیوندها از جاهای دوردست شروع میشود و مورد توجّه و التفات شارع است و هر چه به داخل سلولهای اجتماعی نزدیکتر و محدودتر، نزدیک میشود، این پیوندها باید مستحکمتر شود. اساس، خانواده است. کسی که نمیتواند روابط خانوادگی خود را حفظ کند و روابط خانوادگی او سست باشد، رابطۀ خویشاوندی برای چنین شخصی، بیمعنی است.
امروزه در جوامع غربی و به برکت تمدّن صنعتی غرب و دور از اخلاق، پیوند خانوادگی گسسته است! در آنجا برای اینکه همدیگر را ببینند و دور هم جمع شوند، با هم قرار میگذارند و رأس ساعتی در یکجا جمع میشوند! اینطور جمع شدنی، مصنوعی و صنعتی است که اسلام با آن مخالف است. اسلام میخواهد ارتباطات از درون دلها و عاطفهها بجوشد و ایمان را پشتوانۀ این امر قرار میدهد، و به این سبب است که در روایت آمده: نگاه محبّتآمیز فرزند به والدین یا بالعکس، مستحقّ ثواب میشود. النوادر صفحۀ 95
