سه شنبه 30 دي 1404

                                                                                                                        

 

منو سخنرانی مکتوب

دوست داشتن برادر [دينى ]نشانه آن است كه او

نيز برادرش را دوست دارد

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :سَلُوا القُلوبَ عنِ المَوَدّاتِ ؛ فإنّها شَواهِدُ لا تَقْبَلُ الرُّشا .[غرر الحكم : 5641.]

امام على عليه السلام :دوستيها و محبتّها را از دلها بپرسيد كه دلها گواهانى رشوه ناپذيرند.

 

الإمامُ الباقرُ عليه السلام :اعرِفِ المَودّةَ لكَ في قلبِ أخيكَ بما لَهُ في قلبِكَ .[كشف الغمّة : 2/331.]

امام باقر عليه السلام :محبّت قلبى برادرت را نسبت به خودت، از محبّتى كه در قلبت نسبت به او دارى، بشناس.

 

الكافي عن صالحِ بنِ الحكم:سَمِعتُ رجُلاً يسألُ أبا عبدِ اللّه ِ عليه السلام ، فقالَ: الرّجُلُ يقولُ : أوَدُّك ، فكيفَ أعلَمُ أنّه يَوَدُّني؟! فقال : امتحِنْ قلبَك ؛ فإنْ كنتَ تَوَدُّهُ فإنّهُ يَوَدُّكَ .[الكافي : 2/652/2.]

الكافى ـ به نقل از صالح بن حكم ـ : شنيدم كه مردى از امام صادق عليه السلام مى پرسد: كسى مى گويد: من تو را دوست دارم؛ چگونه بدانم كه [واقعا ]دوستم دارد؟ فرمود: دلت را بكاو، اگر تو او را دوست داشتى او نيز تو را دوست دارد.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :اُنظُرْ قلبَكَ ؛ فإنْ أنكَرَ صاحبَكَ فقد أحدَثَ أحدُكُما .[بحار الأنوار : 74/182/6.]

امام صادق عليه السلام :به دلت بنگر، اگر دوستت را ناخوش داشت، بدان يكى از شما دو نفر كارى كرده است.

 

بحار الأنوار عن عُبيدِ اللّه ِ بنِ إسحاقَ المَدائنيِّ:قلتُ لأبي الحسنِ موسى بنِ جعفرٍ عليه السلام : إنّ الرّجُلَ مِن عُرْضِ النّاسِ يَلْقاني فيَحْلِفُ باللّه ِ أنّه يُحِبُّني ، فأحلِفُ باللّه ِ إنّهُ لَصادقٌ ؟ فقال : امتَحِنْ قلبَكَ ؛ فإن كنتَ تُحِبُّهُ فاحْلِفْ و إلاّ فلا .[بحار الأنوار : 74/182/5.]

بحار الأنوار ـ به نقل از عبيد اللّه بن اسحاق مدائنى ـ : به ابو الحسن موسى بن جعفر عليه السلام عرض كردم: مردى از توده مردم مرا مى بيند و به خدا قسم ياد مى كند كه مرا دوست دارد، آيا مى توانم به خدا قسم ياد كنم كه او راست مى گويد؟ فرمود: دلت را بكاو ، اگر تو او را دوست داشتى قسم ياد كن، و الاّ، نه.

 

الإمامُ الهاديُّ عليه السلام :لا تَطلب الصَّفا ممّن كَدّرتَ علَيهِ ، و لا النُّصْحَ ممّن صَرَفْتَ سُوءَ ظنِّكَ إلَيهِ ، فإنّما قلبُ غيرِكَ لكَ كقلبِكَ لَهُ .[بحار الأنوار : 74/181 .]

امام هادى عليه السلام :از كسى كه مكدّرش كرده اى صفا مجوى و از كسى كه تير بد گمانى ات را به او نشانه رفته اى خيرخواهى و صداقت مخواه؛ زيرا دل ديگرى با تو همچون دل توست با او.

 

بريدن از برادران

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :إنْ أرَدْتَ قَطِيعةَ أخيكَ فاستَبْقِ لَهُ مِن نفسِكَ بَقيّةً يَرجِعُ إليها إن بَدا لَه ذلكَ يوما مّا .[نهج البلاغة: الكتاب31.]

امام على عليه السلام :اگر خواستى از برادرت ببرى، ته مانده اى از دوستى خود براى او باقى گذار كه اگر روزى به فكرش رسيد كه آشتى كند به آن بازگردد.

 

عنه عليه السلام :لا تَصْرِمْ أخاكَ على ارتيابٍ، و لا تَقْطَعْهُ دُونَ استِعْتابٍ ، و لِنْ لِمَن غالَظَكَ فإنّه يُوشِكُ أن يَلينَ لكَ .[. بحار الأنوار : 77/209/1.]

امام على عليه السلام :با كوچكترين سوء ظنى با برادر خود قطع رابطه نكن و بدون رضايت طلبى از او نبُر، با كسى كه با تو درشتى كرده نرمى كن؛ باشد كه به زودى با تو نرم شود.

 

عنه عليه السلام :ما أقبحَ القَطِيعةَ بعدَ الصِّلَةِ ، و الجَفاءَ بعدَ الإخاءِ ، و العَداوةَ بعدَ المَودّةِ![بحار الأنوار: 77/210/1.]

امام على عليه السلام :چه زشت است بريدن بعد از پيوستن، و بيگانگى پس از برادرى، و دشمنى پس از دوستى!

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَلْعونٌ مَلْعونٌ رَجُلٌ يَبدؤهُ أخوهُ بالصُّلْحِ فلَمْ يُصالِحْهُ .[. بحار الأنوار: 74/236/35.]

امام صادق عليه السلام :ملعون است، ملعون، كسى كه برادرش دستِ صلح و آشتى به سوى او دراز كند و او آشتى نكند.

 

عنه عليه السلام :لا تُتْبِعْ أخاكَ بعدَ القَطِيعةِ وَقِيعةً فيهِ، فيَسُدَّ علَيهِ طريقَ الرُّجوعِ إليكَ ، فلَعَلّ التّجارِبَ تَرُدُّهُ علَيكَ .[بحار الأنوار : 74/166/31.]

امام صادق عليه السلام :پس از قطع رابطه با برادرت، از او بدگويى مكن؛ كه اين راه بازگشت او را به سوى تو مى بندد؛ چون ممكن است تجربه ها [روزى،] او را به تو بازگرداند.

 

عنه عليه السلام :مَن وضَعَ حُبَّهُ في غيرِ موضعِهِ فقد تَعرَّضَ للقَطيعةِ .[المحاسن : 1/415/950.]

امام صادق عليه السلام :هر كس دوستى و محبت خود را در جايگاه مناسبش ننهد، [خود را ]در معرض قطع رابطه قرار داده است.

 

پيوند با برادران

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :احمِلْ نفسَكَ مِن أخيكَ عندَ صَرْمِهِ على الصِّلَةِ ··· و عند جُمودِهِ على البَذْلِ ··· و إيّاك أن تَضَعَ ذلكَ في غيرِ مَوضعِهِ، أو أنْ تَفعَلَهُ بغيرِ أهلِهِ .[نهج البلاغة: الكتاب31.]

امام على عليه السلام :چون برادرت از تو بِبُرد خود را به پيوند با او وادار ··· و چون بخل ورزد از بخشش دريغ مدار ··· مبادا اين نيكى را در آن جا كنى كه نبايد، يا درباره آن كس كه نشايد.

 

عنه عليه السلام :لا يَكُونَنَّ أخوكَ أقوى على قَطيعتِكَ منكَ على صِلَتِهِ ، و لا تَكُونَنّ على الإساءَةِ أقوى منكَ علَى الإحسانِ .[. نهج البلاغة : الكتاب 31.]

امام على عليه السلام :نبايد توانايى برادرت در قطع رابطه با تو بيشتر از توانايى تو در پيوند با او باشد و نبايد توانايى او بر بدى كردن بيشتر از توانايى تو بر نيكى كردن باشد.

 

عنه عليه السلام :أطِعْ أخاكَ و إنْ عَصَاكَ، وَ صِلْهُ و إنْ جَفاكَ .[بحار الأنوار: 77/213/1.]

امام على عليه السلام :از برادرت فرمان ببر هر چند او تو را نافرمانى مى كند، و با او پيوند برقرار كن هر چند او از تو دورى مى گزيند.

 

الإمامُ الحسينُ عليه السلام :إنّ أوْصَلَ النّاسِ مَن وَصَلَ مَن قَطَعَهُ .[. بحار الأنوار: 78/121/4.]

امام حسين عليه السلام :قويترين فرد در ايجاد ارتباط كسى است كه با كسى كه از او بريده رابطه برقرار كند.

 

اقسام برادران

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :الإخْوانُ صِنْفانِ : إخوانُ الثِّقةِ و إخوان المُكاشَرةِ ··· فإذا كنتَ مِن أخيكَ على حدِّ الثِّقةِ فابْذِلْ لَه مالَكَ و بَدَنكَ ، و صافِ مَن صافَاهُ ، و عادِ مَن عادَاهُ، و اكتُمْ سِرَّهُ و عَيْبَهُ ، و أظْهِرْ مِنه الحَسَنَ . و اعلَمْ أيُّها السّائلُ أنَّهُم أقلُّ مِن الكِبريتِ الأحْمَرِ .[بحار الأنوار : 74/281/2.]

امام على عليه السلام :برادران دو گروهند: برادران مورد اعتماد، و برادران خنده و شادى ··· اگر به برادرت اعتماد داشتى از مال و جان خود نثار او كن، با دوستانش دوست و با دشمنانش دشمن باش، راز دار و عيب پوش وى باش و خوبيهايش را آشكار ساز . اى پرسنده! بدان كه اين گروه برادران از گوگرد سرخ كمياب ترند.

 

الإمامُ الحسينُ عليه السلام :الإخْوانُ أربعةٌ: فأخٌ لكَ و لَهُ، و أخٌ لكَ ، و أخٌ علَيكَ ، و أخٌ لا لكَ و لا لَهُ .[. تحف العقول : 247.]

امام حسين عليه السلام :برادران چهار گروهند: برادرى كه به سود تو و سود خويش است و برادرى كه به سود توست و برادرى كه به زيان توست و برادرى كه نه به سود توست و نه به سود خودش.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :الإخوانُ ثلاثةٌ: فواحِدٌ كالغِذاءِ الّذي يُحتاجُ إليهِ كلَّ وقتٍ فَهُو العاقلُ، و الثّاني في معنَى الدّاءِ و هُو الأحْمَقُ، و الثّالثُ في معنَى الدّواءِ فَهُو اللّبِيبُ .[تحف العقول : 323.]

امام صادق عليه السلام :برادران سه دسته اند: يكى چون خوراك است كه هميشه بدان نياز است و آن خردمند است، و دومى چون درد است و آن نابخرد است، و سومى چون داروست و آن شخص هوشمند است.

 

عنه عليه السلام :الإخْوانُ ثلاثةٌ : مُواسٍ بنفسِهِ ، و آخرُ مُواسٍ بمالِهِ ؛ و هُما الصّادقانِ في الإخاءِ ، و آخَرُ يأخذُ منكَ البُلْغَةَ ، و يُريدُكَ لِبَعضِ اللّذَّةِ ، فلا تَعُدَّه مِن أهلِ الثِّقَةِ .[. تحف العقول : 324.]

امام صادق عليه السلام :برادران سه گروهند: آن كه با جان همراهى مى كند، ديگرى آن كه با مال يارى مى رساند و اين دو گروه در برادرى صادقند؛ و سومى آن كه از تو وجه معاش مى گيرد و تو را براى اندكى لذّت و خوشى مى خواهد، او را مورد اعتماد مدان.

 

برادر قابل اعتماد

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :أقلُّ ما يكونُ في آخِرِ الزّمانِ أخٌ يُوثَقُ بهِ أو دِرْهَمٌ من حَلالٍ .[تحف العقول : 54.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :كمياب ترين چيز در آخر الزمان برادرى قابل اعتماد، يا درهمى حلال است.

 

عنه صلى الله عليه و آله :يأتي على النّاسِ زمانٌ ليسَ فيهِ شيءٌ أعزُّ مِن أخٍ أنيسٍ و كَسْبِ دِرْهَمِ حَلالٍ .[تحف العقول : 368.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :روزگارى فرا مى رسد كه چيزى كمياب تر از يك برادرِ همدم و [دشوارتر از ]كسب يك درهمِ حلال نيست.

 

الإمامُ الهاديُّ عليه السلام ـ لمن قال له: رُوِينا عن آبائكَ أنّهُ يأتي علَى النّاسِ زمانٌ لا يكونُ شيءٌ أعزَّ مِن أخٍ أنيسٍ أو كَسْبِ دِرْهَمٍ مِن حلالٍ ـ : إنّ العزيزَ موجودٌ ، و لكنّكَ في زمانٍ لَيسَ شيءٌ أعْسَرَ مِن دِرْهَمِ حلالٍ و أخٍ في اللّه ِ عزّ و جلّ .[بحار الأنوار : 103/10/43.]

امام هادى عليه السلام ـ به كسى كه به ايشان عرض كرد: از پدران شما برايمان روايت شده است كه روزگارى بر مردم مى آيد كه چيزى كمياب تر از يك برادر همدم يا كسب يك درهم حلال نيست ـ فرمود : چيز كمياب [سرانجام ]پيدا مى شود امّا تو در زمانى هستى كه چيزى دشوارتر از [به دست آوردن] يك درهم حلال و يك برادر خدايى نيست.

 

نهى از برخى دوستيها

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :لا تَرْغَبَنَّ فيمَنْ زَهِدَ فيـكَ ، و لا تَزْهَدَنَّ فيمَنْ رَغِبَ فيكَ .[بحار الأنوار : 74/166/29.]

امام على عليه السلام :هيچ گاه به كسى كه از تو روي گردان است، روى نياور و هيچ گاه از كسى كه به تو علاقه مند است ، روى برمتاب.

 

عنه عليه السلام :لا تُواخِ مَن يَسْتُرُ مَناقِبَك، و يَنْشُرُ مَثالِبَكَ .[غرر الحكم : 10420.]

امام على عليه السلام :با كسى كه خوبيهايت را مى پوشاند و عيبهايت را پخش مى كند، برادرى مكن.

 

عنه عليه السلام :ليسَ لكَ بأخٍ مَنِ احْتَجْتَ إلى مُداراتِهِ .[غرر الحكم : 7503.]

امام على عليه السلام :كسى كه نيازمند مدارا كردن با او باشى، برادر تو نيست.

 

عنه عليه السلام :يَنبغي للمُسلمِ أنْ يَتجَنّبَ مُواخاةَ ثلاثةٍ : الماجِنِ الفاجِرِ ، و الأحْمَقِ ، و الكَذّابِ .[الكافي : 2/639/1.]

امام على عليه السلام :مسلمان، بايد از برادرى كردن با سه گروه دورى ورزد: لوده فاسد، احمق، و دروغگو.

 

الإمامُ الحسنُ عليه السلام :لا تُواخِ أحدا حتّى تَعْرِفَ مَوارِدَهُ و مَصادِرَهُ ، فإذا استَنبطْتَ الخِبْرةَ و رضِيتَ العِشْرةَ فآخِهِ على إقالةِ العَثْرةِ و المُواساةِ في العُسْرةِ .[تحف العقول : 233.]

امام حسن عليه السلام :با هيچ كس برادرى مكن تا بدانى كجاها رفت و آمد دارد. چون از حالش به خوبى آگاه شدى و معاشرتش را پسنديدى، بر پايه گذشت از لغزشها و كمك و هميارى در سختيها، با او برادرى كن.

 

الإمامُ الباقرُ عليه السلام :لا تُقارِنْ و لا تُواخِ أربعةً : الأحْمَقَ ، و البَخيلَ ، و الجَبانَ ، و الكَذّابَ .[الخصال : 244/100.]

امام باقر عليه السلام :با چهار كس همنشينى و برادرى مكن: احمق، بخيل، ترسو و دروغگو.

 

عنه عليه السلام :بِئسَ الأخُ أخٌ يَرعاكَ غَنِيّا وَ يقطعُكَ فَقيرا .[الإرشاد : 2/166 .]

امام باقر عليه السلام :چه بد برادرى است آن كه به هنگام توانگرى هوا دار توست و در وقت تهيدستى رهايت مى كند.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :احذَرْ أن تُواخيَ مَن أرادَكَ لِطَمعٍ أو خَوفٍ أو مَيْلٍ أو للأكلِ و الشُّرْبِ ، و اطلبْ مُواخاةَ الأتقياءِ و لو في ظُلُماتِ الأرضِ ، و إنْ أفنيتَ عُمْرَكَ في طلبِهِم .[بحار الأنوار : 74/282/3.]

امام صادق عليه السلام :از برادرى كردن با كسى كه تو را به طمع چيزى يا از سر ترس يا خواهشى و يا به خاطر خورد و خوراك مى خواهد، دورى كن و برادرى پرهيزگاران را بجوى، هر چند براى جستن آنها در اعماق زمين فرو روى و هر چند عمر خود را در اين راه صرف كنى.

 

عنه عليه السلام :لا خيرَ في صُحْبةِ مَن لَم يَرَ لكَ مِثْلَ الّذي يَرى لنفسِهِ .[تحف العقول : 368.]

امام صادق عليه السلام :در دوستىِ كسى كه آنچه براى خود مى خواهد براى تو نمى خواهد، خيرى نيست.

 

 

نگه داشتن برادرى هاى ديرين

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :إنَّ اللّه َ تعالى يُحِبُّ المُداوَمَةَ على الإخاءِ القديمِ ، فَداوِمُوا علَيهِ .[كنز العمّال : 24759.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند متعال مداومت بر برادرى ديرينه را دوست مى دارد، پس، آن را مداومت دهيد .

 

عنه صلى الله عليه و آله :إنَّ اللّه َ تعالى يُحِبُّ حِفْظَ الوُدِّ القديمِ .[كنز العمّال : 24760.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند متعال حفظ دوستى ديرينه را دوست مى دارد.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :اخْتَرْ مِن كلِّ شيءٍ جَدِيدَهُ ، و مِن الإخْوانِ أقدَمَهُمْ .[. غرر الحكم : 2461.]

امام على عليه السلام :از هر چيزى جديدش را برگزين و از برادران، قديمى ترينشان را.

 

عنه عليه السلام :مِن كَرَمِ المرءِ بُكاؤهُ على ما مَضى مِن زمانِهِ ، و حَنينُهُ إلى أوطانِهِ ، و حِفْظُهُ قديمَ إخْوانِهِ .[بحار الأنوار: 74/264/3.]

امام على عليه السلام :گريستن آدمى بر زمان از دست رفته اش و شور و شوق او به ميهنش و نگهداشتن برادران ديرينش، نشانه بزرگوارى اوست.

 

داوودُ عليه السلام ـ لابنهِ سليمانَ عليه السلام ـ : لا تَسْتَبدِلَنَّ بأخٍ قديمٍ أخا مُسْتَفادا ما استَقامَ لكَ .[. بحار الأنوار: 74/264/3.]

داوود عليه السلام ـ به فرزندش سليمان عليه السلام ـ فرمود : تا زمانى كه برادر (دوست) قديمى بر وفق مراد توست هيچ گاه برادر تازه به دست آمده اى را جايگزين او مكن .

 

برادرى حقيقى

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :إنَّ أخاكَ حَقّا مَن غَفَرَ زلّتَكَ ، و سَدَّ خَلّتَكَ ، و قَبِلَ عُذْرَكَ ، و سَتَرَ عَوْرَتَكَ ، و نَفى وَجلَكَ ، و حَقّقَ أملَكَ .[غرر الحكم : 3645.]

امام على عليه السلام :برادر حقيقى تو كسى است كه از لغزشت درگذرد، نيازت را برآورد، پوزش تو را بپذيرد، عيبت را بپوشاند، ترس را از تو دور كند و آرزويت را برآورد.

 

عنه عليه السلام :أخوكَ الّذي لا يَخْذُلُكَ عِندَ الشِّدَّةِ ، و لا يَغْفُلُ عنكَ عندَ الجَرِيرةِ ، و لا يَخْدَعُكَ حينَ تَسْألُهُ .[. بحار الأنوار : 77/269/1.]

امام على عليه السلام :برادر تو آن كس است كه گاهِ سختى تنهايت نگذارد، و جور تو را بر دوش كشد و هرگاه از او چيزى بخواهى [يا بپرسى ]فريبت ندهد.

 

عنه عليه السلام :ما أكثرَ الإخْوانِ عندَ الجِفانِ ، و أقلَّهُم عندَ حادِثاتِ الزّمانِ![غرر الحكم : 9657.]

امام على عليه السلام :چه بسيارند دوستان به هنگام چيده شدن كاسه ها [ بر سر سفره]، و چه اندكند به گاه گرفتارى هاى زمانه!

 

انتخاب برادر

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :يأتي علَى النّاسِ زمانٌ إذا سَمِعْتَ باسمِ رجُلٍ خيرٌ مِن أن تَلْقاهُ ، فإذا لَقِيتَهُ خيرٌ مِن أن تُجرِّبَهُ، و لو جَرَّبتَهُ أظهرَ لكَ أحْوالاً .[بحار الأنوار : 74/166/31.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :روزگارى بر مردم مى آيد كه اگر نام كسى را بشنوى بهتر از آن است كه او را ببينى و اگر او را ببينى بهتر از آن است كه او را بيازمايى، و چون او را بيازمايى حالات مختلفى به تو نشان مى دهد.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :مَن جانَبَ الإخْوانَ على كُلِّ ذَنبٍ قَلَّ أصدِقاؤهُ .[غرر الحكم : 8166.]

امام على عليه السلام :هر كس به خاطر هر خطايى از برادران كناره گيرد، دوستانش كاهش مى يابند.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَن لَم يُؤاخِ إلاّ مَن لا عَيبَ فيهِ قَلَّ صَديقُهُ .[أعلام الدين : 304.]

امام صادق عليه السلام :كسى كه تنها با آن كه هيچ عيبى ندارد برادرى كند دوستان اندكى خواهد داشت.

 

عنه عليه السلام :لا تُفَتِّشِ النّاسَ عَن أديانِهِم فَتَبقى بِلا صديقٍ .[تحف العقول : 369.]

امام صادق عليه السلام :از دين و آيين مردم پرس و جو مكن كه بى دوست مى مانى.

 

تحمّل لغزش برادر

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ـ في وصفِ المؤمنِ ـ : لطيفٌ على أخِيهِ بِزَلّتِهِ ، و يَرعى ما مضى مِن قديمِ صُحْبَتِهِ .[التمحيص : 75/171.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در توصيف مؤمن ـ فرمود : با وجود لغزش برادرش، با او به مهربانى رفتار مى كند، و حرمت دوستى ديرينش را نگه مى دارد.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :احتمِـلْ زلّـةَ وَليِّـكَ لوقتِ وَثْبَةِ عَدُوِّكَ .[بحار الأنوار : 74/166/29.]

امام على عليه السلام :لغزش دوست خود را براى زمان يورش دشمنت تحمّل كن.

 

عنه عليه السلام :احتَمِلْ أخاكَ على ما فيهِ ، و لا تُكثِر العِتابَ فإنّهُ يُورِثُ الضَّغِينةَ ، و استَعْتِبْ مَن رَجَوْتَ عُتْباهُ .[بحار الأنوار:77/212/1.]

امام على عليه السلام :برادرت را با همه آنچه دارد تحمّل كن و زياد سرزنشش مكن كه كينه مى آورد و از كسى كه اميد بخشش دارى، طلب بخشش كن.

 

عنه عليه السلام :الاحتِمالُ زَيْنُ الرِّفاقِ .[. غرر الحكم : 752.]

امام على عليه السلام :تحمّل [لغزشها]زيور همراهى و رفاقت است.

 

عنه عليه السلام :الاحتِمالُ يُجِلُّ القَدْرَ .[غرر الحكم : 833.]

امام على عليه السلام :بردبارى و تحمّل [لغزشها]، قدر و منزلت را بالا مى برد.

 

عنه عليه السلام :الحليمُ مَنِ احتمَلَ إخوانَهُ .[. غرر الحكم : 1111.]

امام على عليه السلام :بردبار كسى است كه برادران خود را تحمّل كند.

 

عنه عليه السلام :احتمِلْ ما يَمُرُّ عليكَ ، فإنّ الاحتِمالَ سترُ العُيوبِ، و إنّ العاقلَ نِصْفُهُ احتِمالٌ ، و نصفُهُ تَغافُلٌ .[غرر الحكم : 2378.]

امام على عليه السلام :ناملايمات را تحمّل كن كه تحمّل، پوشش عيبهاست، انسان خردمند نيمش بردبارى است و نيم ديگرش چشم پوشى.

 

عنه عليه السلام :خيرُ النّاس مَن تَحمَّلَ مَؤونةَ النّاسِ .[. غرر الحكم : 5002.]

امام على عليه السلام :بهترين افراد كسانى هستند كه زحمت مردم را تحمّل كنند.

 

عنه عليه السلام :مَن لم يَحْتَمِلْ زَلَلَ الصَّديقِ ماتَ وحيدا .[غرر الحكم : 9079.]

امام على عليه السلام :كسى كه لغزشهاى دوست را تحمّل نكند [ به تدريج از آنها مى بُرد و ]تنها مى ميرد.

 

عنه عليه السلام :لا يَسُودُ مَن لا يَحتمِلُ إخوانَهُ .[. غرر الحكم : 10754.]

امام على عليه السلام :كسى كه برادران خود را تحمّل نكند به سرورى نمى رسد.

 

عيون أخبار الرّضا :عن أحمدَ بنِ الحُسينِ كاتبِ أبي الفيّاض عن أبيه : حَضَرْنا مجلسَ عليِّ بنِ موسَى الرِّضا عليه السلام فَشَكا رجُلٌ أخاهُ ، فأنْشَأَ يقولُ:

اعْذِرْ أخاكَ على ذُنوبِه

و اسْتُرْ و غَطِّ على عُيوبِه

و اصبرْ على بهت السّفيـه

و للزّمانِ على خُطُوبِه

و دَعِ الجوابَ تَفَضُّلاً

و كِلِ الظَّلُومَ إلى حَسيبِه .[عيون أخبار الرضا : 2/176/4.]

عيون أخبار الرضا :احمد بن حسين كاتبِ ابو فيّاض از پدرش نقل مى كند كه در حضور على بن موسى الرضا عليه السلام بوديم كه مردى از برادر خود گله و شكايت كرد، حضرت اين ابيات را برخواند:

برادرت را در اشتباهاتش معذور بدار

پرده پوشى كن و عيب هايش را بپوشان

در برابر تهمت زدن آدم نابخرد

و ناملايمات روزگار شكيبا باش

با بزرگوارى از جواب دادن به او درگذر

و كار ستمگر را به حسابرسش وا گذار.

 

بهترين برادران

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :خيرُ الإخْوانِ المُساعِدُ على أعمالِ الآخِرةِ .[تنبيه الخواطر : 2/123.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بهترين برادر آن است كه در كارهاى آخرت يارى رساند.

 

عنه صلى الله عليه و آله :خيرُ إخْوانِكَ مَن أعانَكَ على طاعةِ اللّه ِ، و صَدَّكَ عن مَعاصِيهِ ، و أمَرَكَ برِضاهُ .[تنبيه الخواطر : 2/123.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بهترين برادر تو كسى است كه در راه اطاعت خدا يارى ات رساند و از نا فرمانيهاى او بازت دارد و به خشنودى او فرمانت دهد.

 

عنه صلى الله عليه و آله :خيرُ إخْوانِكُم مَن أهدى إليكُم عُيوبَكُم .[تنبيه الخواطر : 2/123.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بهترين برادران شما كسى است كه عيبهايتان را به شما اهدا كند.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ أقلُّهُمْ مُصانَعةً في النَّصيحَةِ .[غرر الحكم : 4978.]

امام على عليه السلام :بهترين برادر آن است كه در نصيحت و ارشاد كمتر ملاحظه كند.

 

عنه عليه السلام :خَيرُ إخْوانِك مَن كثُرَ إغْضابُهُ لكَ في الحقِّ .[غرر الحكم : 5009.]

امام على عليه السلام :بهترين برادر تو آن است كه در راه حق، بر تو زياد خشم گيرد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ مَن لا يُحْوِجُ إخْوانَهُ إلى سِواهُ .[غرر الحكم : 4985.]

امام على عليه السلام :بهترين برادر آن است كه برادران خويش را نيازمند ديگرى نسازد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخْوانِكَ مَن عَنَّفكَ في طاعةِ اللّه ِ سُبحانَه .[غرر الحكم : 4986.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو كسى است كه در [وا داشتنت به ]فرمانبردارى از خداوند سبحان، بر تو سخت گيرد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ أنصَحُهم، و شَرُّهم أغَشُّهم .[غرر الحكم : 5014.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران، يكرنگ ترين، و بدترين برادران دغل ترين آنان است.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخْوانِكَ مَن و اساكَ ، و خيرٌ مِنه مَن كَفاكَ ، و إنِ احتاجَ إليكَ أعْفاكَ .[غرر الحكم : 4988]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو كسى است كه به تو يارى دهد و بهتر از او كسى است كه تو را بسنده باشد و اگر به تو نيازمند شد از تو بگذرد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخْوانِكَ مَن و اساكَ بخيرِهِ ، و خيرٌ مِنه مَن أغناكَ عن غيرِهِ .[غرر الحكم : 5013.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو آن كسى است كه با مال خويش تو را يارى رساند و بهتر از او كسى است كه تو را از ديگرى بى نياز سازد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ مَن كانتْ في اللّه ِ مَودّتُهُ .[غرر الحكم : 5017.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران كسى است كه دوستى اش براى خدا باشد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ مَن لَم تَكُنْ علَى الدُّنيا اُخوّتُهُ .[غرر الحكم : 4978.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران كسى است كه برادريش براى دنيا نباشد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ مَن إذا فَقَدتَهُ لَم تُحبَّ البقاءَ بَعْدَهُ .[غرر الحكم : 5018.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران آن كسى است كه چون او را از دست دهى، دوست نداشته باشى پس از او زنده بمانى.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخْوانِكَ مَن سارَعَ إلى الخيرِ و جَذَبَكَ إلَيهِ ، و أمَرَكَ بالبِرِّ و أعانَكَ علَيهِ .[غرر الحكم : 5021.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو كسى است كه براى انجام كارهاى نيك بشتابد و تو را نيز به نيكوكارى بكشاند و به نيكى فرمانت دهد و در آن يارى ات دهد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخْوانِك مَن دَعاكَ إلى صِدْقِ المَقالِ بصدقِ مقالِهِ ، و نَدَبكَ إلى أفضلِ الأعمالِ بحُسْنِ أعمالِهِ .[غرر الحكم : 5022.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو آن كسى است كه با راستگويى خود، تو را به راستگويى فراخواند و با نيكو كارى اش تو را به بهترين كارها دعوت كند.

 

عنه عليه السلام :خيرُ إخوانِكَ مَن دَلَّكَ على هُدى ، و أكْسَبَك تُقى ، و صَدَّك عنِ اتّباعِ هَوى .[غرر الحكم : 5029.]

امام على عليه السلام :بهترين برادران تو آن است كه تو را به هدايت رهنمون شود و به تقوا و پرهيزگارى ات برساند و از پيروى خواهشهاى نفسانى بازت دارد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوان أعْونُهُم على الخيرِ، و أعْمَلُهُم بالبِرِّ ، و أرفقُهُم بالمُصاحِبِ .[غرر الحكم : 5095.]

امام على عليه السلام :بهترين برادر آن است كه در انجام كارهاى نيك بيشتر يارى كند، به خوبيها بيشتر عمل نمايد و با دوست و همنشين مهربانتر باشد.

 

عنه عليه السلام :خيرُ الإخْوانِ مَن لَم يَكُن على إخْوانِهِ مُسْتَقْصِيا .[غرر الحكم : 4997.]

امام على عليه السلام :بهترين برادر آن است كه بر برادرانش [نسبت به مطالبه حقوق خود ]سخت نگيرد .

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :أحبُّ إخْواني إليَّ مَن أهْدَى عُيُوبي إلَيَّ .[بحار الأنوار : 74/282/4.]

امام صادق عليه السلام :دوست داشتنى ترين برادرانم كسى است كه عيبهايم را به من هديه كند.

 

الإمامُ العسكريُّ عليه السلام :خيرُ إخْوانِكَ مَن نَسي ذنبَكَ إليهِ .[بحار الأنوار : 78/377/3.]

امام عسكرى عليه السلام :بهترين برادر تو آن كسى است كه گناه و خطاى تو را به خود ، فراموش كند.

 

برادر كامل

الإمامُ الحسنُ عليه السلام :أيُّها النّاسُ ، أنا اُخبِرُكُم عن أخٍ لي ، كانَ مِن أعظَمِ النّاسِ في عَيْني ، و كانَ رأسُ ما عَظُمَ بهِ في عَيْني صِغَرَ الدُّنيا في عَيْنِهِ . كانَ خارِجا مِن سُلطانِ بَطْنِهِ ، فلا يَشْتَهي ما لا يَجِدُ ، و لا يُكْثِرُ إذا وَجَدَ . كانَ خارِجا مِن سُلطانِ فَرْجِهِ ، فلا يَسْتَخفُّ لَه عقلَهُ و لا رأيَهُ . كانَ خارِجا مِن سُلطانِ الجَهالةِ ، فلا يَمُدُّ يدَهُ إلاّ على ثِقةٍ لِمَنفعَةٍ.

كانَ لا يَتَشهّى و لا يَتَسخَّطُ و لا يَتَبرّمُ ، كانَ أكثرَ دَهرِهِ صَمّاتا ، فإذا قالَ بَذَّ القائلينَ . كانَ لاَ يدخُلُ في مِراءٍ ، و لا يُشارِكُ في دَعوى، و لا يُدْلي بحُجّةٍ حتّى يَرى قاضِيا . و كانَ لا يَغفُلُ عن إخْوانِه و لا يَخُصُّ نفسَهُ بشَيءٍ دُونَهم . كانَ ضعيفا مُستضعَفا ، فإذا جاءَ الجِدُّ كانَ لَيْثا عادِيا .

كانَ لا يَلومُ أحَدا فيما يَقَعُ العُذْرُ في مِثلِهِ ، حتّى يَرى اعتِذارا . كان يَفعلُ ما يقولُ و يَفعلُ ما لا يقولُ .[و في نهج البلاغة : الحكمة: 289، و كان يفعل ما يقولُ و لا يقولُ مالا يفعل .]كانَ إذا ابتَزَّهُ أمْرانِ لا يَدري أيُّهما أفضلُ نَظَرَ إلى أقربِهما إلَى الهوى فَخالَفهُ.

كانَ لا يَشْكو وَجَعا إلاّ عِندَ مَن يَرجُو عندَهُ البُرْءَ ، و لا يَسْتشيرُ إلاّ مَن يَرجُو عندَه النَّصيحةَ . كانَ لا يَتَبرَّمُ و لا يَتَسخَّطُ و لا يَتَشكّى ، و لا يَتَشهّى ، و لا يَنتقِمُ و لا يَغفُلُ عنِ العدُوِّ.

فَعَليكُم بِمثلِ هذهِ الأخلاقِ الكريمةِ ، إنْ أطَقْتُموها ، فإنْ لم تُطِيقُوها كلَّها فأخْذُ القليلِ خَيرٌ مِن تَرْكِ الكثيرِ .[الكافي : 2/237/26.]

امام حسن عليه السلام :اى مردم! من يكى از برادران خود را به شما معرفى مى كنم كه در نظر من از بزرگترين انسانها بود. مهمترين چيزى كه او را در نظرم بزرگ كرده بود خُردى و بى ارزشى دنيا در نگاه او بود، از سلطه شكم خود آزاد بود، بنا بر اين آنچه را نداشت نمى خواست و هرگاه به آن دست مى يافت، زياده روى نمى كرد؛ محكوم شهوت خود نبود و لذا خرد و انديشه اى سست نداشت؛ از سلطه نادانى به در بود، از اين رو دستش را به سوى چيزى دراز نمى كرد مگر با اطمينان به اين كه فايده اى در بر دارد.

خواهشى نداشت، نه به خشم مى آمد و نه دلتنگ و آزرده مى شد. بيشتر عمرش را خموش بود، ولى چون لب به سخن مى گشود بر گويندگان چيره مى شد. در هيچ مجادله و دعوايى وارد نمى شد و تا در حضور قاضى نبود دليل نمى آورد. از برادران خود غافل نبود و چيزى را به خود اختصاص نمى داد و آنها را از آن محروم نمى كرد. ناتوان مى نمود و ديگران نيز او را ناتوان مى ديدند، اما به گاه كار و كوشش، شير ژيان بود.

هيچ كس را براى كارى كه مى توان براى آن عذر آورد، سرزنش نمى كرد، تا آن كه عذر را مى ديد. به آنچه مى گفت و نمى گفت عمل مى كرد.[در نهج البلاغة (حكمت 289) چنين آمده است : آنچه مى گفت به جا مى آورد و آنچه نمى كرد نمى گفت ـ م.]هر گاه دو كار برايش پيش مى آمد كه نمى دانست كدام يك بهتر است، مى نگريست كه كدام يك به خواهش نفسانى نزديكتر است، پس خلاف آن عمل مى كرد. از دردى شكايت نمى كرد، مگر نزد كسى كه اميد داشت او را بهبود بخشد و جز با كسى كه اميد ارشاد و صداقت از او داشت مشورت نمى كرد. دلتنگ و آزرده نمى شد، به خشم نمى آمد، لب به گله و شكايت نمى گشود و به هوسِ چيزى نمى افتاد، انتقام نمى كشيد و از دشمن غافل نبود.

پس بر شما باد چنين خويهاى پسنديده اى؛ اگر توان آنها را داريد. و اگر تاب همه آنها را نداريد، فراچنگ آوردن اندك، بهتر است از فرو گذاشتن بسيار.

 

 

بدترين برادران

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :شَرُّ الإخْوانِ مَن تُكُلِّفَ لَهُ .[نهج البلاغة : الحكمة 479.]

امام على عليه السلام :بدترين برادر آن است كه مايه رنج و زحمت آدمى باشد.

 

عنه عليه السلام ـ لَمّا سُئل: أيُّ صاحبٍ شرٌّ ؟ ـ : المُزَيِّنُ لكَ مَعصيةَ اللّه ِ .[معاني الأخبار : 198/4.]

امام على عليه السلام ـ وقتى از وى پرسيده شد: بدترين همنشين كدام است؟ ـ فرمود : آن كه معصيت خدا را در نظرت زيبا جلوه دهد.

 

آزمودن برادران

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :إذا رأيتَ مِن أخيكَ ثلاثَ خِصالٍ فارْجُهُ : الحياءُ ، و الأمانةُ ، و الصِّدقُ. و إذا لم تَرَها فلا تَرْجُهُ .[كنز العمّال : 24755.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :اگر سه خصلت در برادر خود ديدى بدو اميد ببند : حيا، امانتدارى و راستى. اگر اين سه را نديدى به او اميد مبند.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :قَدِّمِ الاختِبارَ في اتِّخاذِ الإخْوانِ ؛ فإنّ الاختِبارَ مِعْيارٌ يُفرِّقُ بينَ الأخيارِ و الأشرارِ .[غرر الحكم : 6810.]

امام على عليه السلام :پيش از برگرفتن برادران آنها را بيازماى؛ زيرا آزمايش، محكى است كه نيكان را از بدان جدا مى سازد.

 

عنه عليه السلام :قَدِّمِ الاختِبارَ ، و أجِدَّ الاستِظهارَ في اختِيارِ الإخْوانِ ، و إلاّ ألْجَأكَ الاضْطِرارُ إلى مُقارَنةِ الأشرارِ .[غرر الحكم : 6811.]

امام على عليه السلام :نخست بيازماى و در گزينش برادران ، خوب احتياط كن و گرنه اضطرار و ناچارى، تو را به دوستى و همنشينى با بدان وا مى دارد.

 

عنه عليه السلام :مَنِ اتّخَذَ أخا بعدَ حُسْنِ الاختِبارِ دامَتْ صُحْبَتُهُ و تأكّدَتْ مَودّتُهُ . مَنِ اتّخَذَ أخاَ مِن غيرِ اختِبارٍ ألْجَأهُ الاضْطِـرارُ إلى مُرافَقَـةِ الأشرارِ.[غرر الحكم : 8921 ، 8923.]

امام على عليه السلام :هر كس پس از آزمايش درست ، برادرى را انتخاب كند، رفاقتش مى پايد و دوستى اش استوار مى گردد. هر كه بدون آزمايش، برادرى را انتخاب كند به ناچار به همنشينى با بدان دچار خواهد شد.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :اختبِرُوا إخْوانَكُم بخَصلَتَينِ ؛ فإنْ كانَتا فيهِم و إلاّ فاعْزُبْ ثمّ اعزُبْ ثمّ اعزُبْ : محافظةٌ علَى الصّلواتِ في مَواقِيتِها ، و البِرُّ بالإخْوانِ في العُسْر و اليُسرِ .[الكافي : 2/672/7.]

امام صادق عليه السلام :برادران خود را به دو خصلت بيازماييد. اگر آن دو خصلت را داشتند با آنها دوستى كنيد و گرنه از ايشان دورى كن، دورى كن ، دورى كن. [آن دو خصلت اينهاست]: پايبندى به خواندن نماز در وقت خود، و نيكى كردن به برادران در سختى و آسايش.

 

راهنمايى برادران

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :المؤمنُ مِرآةٌ لأخيهِ المؤمنِ ، يَنْصَحُهُ إذا غابَ عنه، و يُمِيطُ عنه ما يَكْرهُ إذا شَهِدَ .[بحار الأنوار : 74/233/29 .]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مؤمن آينه برادر مؤمن خويش است. در غيابش براى او خيرخواهى مى كند و در حضورش، نا خوشايندى ها را از او دور مى گرداند.

 

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :اِمْحَضْ أخاكَ النَّصيحَةَ ، حَسَنةً كانتْ أو قَبِيحةً .[نهج البلاغة : الكتاب 31.]

امام على عليه السلام :در خيرخواهى براى برادرت خالص باش، خواه خير خواهى ات زيبا [ و موافق ميل او ]باشد يا زشت و تلخ.

 

عنه عليه السلام :ما يَمنَعُ أحدَكُم أن يَلقَى أخاه بِما يَكْرهُ مِن عَيْبهِ إلاّ مَخافةَ أن يَلْقاهُ بمِثْلهِ ، قد تَصافَيْتُم على حُبِّ العاجِلِ و رَفْضِ الآجِلِ![غرر الحكم : 9675.]

امام على عليه السلام :آنچه مانع شما مى شود كه عيب برادرتان را در پيش روى او بگوييد جز اين نيست كه مى ترسيد او نيز عيب شما را رو به رويتان بگويد. [و اين از آن روست كه ]شما براى وا گذاردن آخرت و دوستى دنيا، با هم يار و رفيق گشته ايد.

 

عنه عليه السلام :مَن وَعَظَ أخاهُ سِرّا فَقَد زانَهُ ، و مَن وعَظَهُ عَلانِيَةً فَقَد شانَهُ .[بحار الأنوار : 74/166/29.]

امام على عليه السلام :هر كه برادر خود را پنهانى اندرز دهد او را آراسته و هر كه آشكارا پندش دهد او را تباه كرده است.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَن رأى أخاهُ عَلى أمرٍ يَكرَهُهُ فَلم يَرُدَّه عَنهُ وَ هُو يَقدِرُ علَيهَ فقد خانَهُ .[بحار الأنوار : 75/65/2 .]

امام صادق عليه السلام :هر كه در برادر خود امر ناخوشايندى بيند و بتواند او را از آن باز دارد و چنين نكند، به او خيانت كرده است.

 

احترام و بزرگداشت برادران

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :مَن أكرَمَ أخاُه المسلمَ بكَلِمةٍ يُلْطِفُهُ بها و مَجْلسٍ يُكرِمُهُ به لم يَزَلْ في ظلِ اللّه ِ عزّ و جلّ مَمْدودا عليهِ بالرَّحْمةِ ما كانَ في ذلكَ .[بحار الأنوار : 74/316/73.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هر كه به برادر مسلمان خود سخنى مؤدبانه و مهر آميز بگويد و يا او را در جاى محترمانه اى از مجلس بنشاند، تا زمانى كه در آن كار باشد پيوسته سايه رحمت خداوند عزّ و جلّ بر سر او گسترده است.

 

عنه صلى الله عليه و آله :ما في اُمّتي عبدٌ ألْطَفَ أخاهُ في اللّه ِ بشيءٍ مِن لُطْفٍ إلاّ أخْدَمَهُ اللّه ُ مِن خَدَمِ الجنّةِ .[الكافي : 2/206/4.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بنده اى از امّتم نيست كه به برادر دينى خود مهر و محبتى ورزد مگر آن كه خداوند از خدمتكاران بهشتى به خدمت او درمى آورد.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَن أتاهُ أخوهُ المسلمُ فأكرَمَهُ فإنّما أكرَمَ اللّه َ عزّ و جلّ .[بحار الأنوار : 74/298/32.]

امام صادق عليه السلام :كسى كه برادر مسلمانش بر او وارد شود و وى گرامى اش بدارد، در حقيقت خداوند عزّ و جلّ را گرامى داشته است.

 

عنه عليه السلام :مَن قالَ لأخيهِ المؤمنِ : «مرحبا»، كَتَبَ اللّه ُ تعالى له «مَرْحَبا» إلى يومِ القيامةِ .[الكافي : 2/206/2.]

امام صادق عليه السلام :هر كه به برادر مؤمن خود «خوشامد» گويد، خداوند متعال تا روز قيامت براى او «خوشامد» مى نويسد.

 

عنه عليه السلام :إنّه مَن عَظَّمَ دِينَهُ عظَّمَ إخْوانَهُ ، و مَنِ استَخَفَّ بِدينِهِ استخَفَّ بإخْوانِهِ .[بحار الأنوار : 74/302/41.]

امام صادق عليه السلام :كسى كه دين خود را ارج گزارد، برادرانش را نيز ارج مى نهد و هر كه دين خود را خوار شمارد برادران خود را نيز خوار مى نمايد .

 

عنه عليه السلام :لا يُعظِّـمُ حُرْمةَ المسلمينَ إلاّ مَن عَظّمَ اللّه ُ حُرمتَهُ على المسلمينَ . و مَن كانَ أبْلَغَ حُرْمةً للّه ِ و رسولِهِ كانَ أشدَّ حُرْمةً للمسلمينَ .[بحار الأنوار: 74/227/21.]

امام صادق عليه السلام :حرمت مسلمانان را ارج نمى نهد مگر آن كسى كه خداوند حرمتش را در ميان مسلمانان زياد كرده است، و كسى كه خدا و پيامبرش را بيشتر حرمت نهد به مسلمانان ، بيشتر احترام مى گذارد.

 

برآوردن نياز برادران

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :لا يُكلِّفْ أحدُكُم أخاهُ الطَّلَبَ إذا عَرَفَ حاجتَهُ .[بحار الأنوار: 74/166/29.]

امام على عليه السلام :هرگاه يكى از شما بداند كه برادرش نيازمند است، زحمت خواهش را از دوش او بردارد [و در برآوردن آن پيشدستى كند].

 

عنه عليه السلام :قَضاءُ حُقوقِ الإخْوانِ أشرَفُ أعمالِ المُتَّقينَ .[جامع الأخبار : 252/650.]

امام على عليه السلام :اداى حقوق برادران، برترين اعمال پرهيزگاران است.

 

الكافي عن سعيدَ بنِ الحسنِ:قالَ أبو جعفرٍ عليه السلام : أ يَجيءُ أحدُكُم إلى أخيهِ فيُدخِلُ يَدَهُ في كِيسهِ فيأخُذُ حاجتَهُ فلا يَدْفعُهُ ؟ فقلتُ: ما أعرِفُ ذلكَ فينا! فقالَ أبو جعفرٍ عليه السلام : فلا شَيءَ إذا . قلتُ : فالهَلاكُ إذا ! فقالَ : إنّ القومَ لَم يُعْطَوا أحلامَهُمْ بَعْدُ .[الكافي : 2/173/13.]

الكافى ـ به نقل از سعيد بن حسن ـ : امام باقر عليه السلام فرمود: «آيا چنين هست كه فردى از شما نزد برادرش بيايد و دست در جيب او كند و به اندازه اى كه احتياج دارد بردارد و او مانع نشود؟». عرض كردم: در ميانمان چنين چيزى سراغ ندارم. امام فرمود: «پس، فايده اى ندارد». من گفتم: پس هلاك شديم! حضرت فرمود: «مردم هنوز به كمال عقلى خود نرسيده اند».

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :اللّه ُ في عَونِ المؤمنِ ما كانَ المؤمنُ في عَونِ أخيهِ .[بحار الأنوار : 74/322/89.]

امام صادق عليه السلام :خداوند مددكار مؤمن است تا زمانى كه مؤمن مددكار برادر خود باشد.

 

عنه عليه السلام :مَن قَضى لأخيهِ المؤمنِ حاجةً قضى اللّه ُ عزّ و جلّ له يومَ القيامةِ مائةَ ألفِ حاجةٍ .[بحار الأنوار : 74/322/90.]

امام صادق عليه السلام :هر كه يك نياز از برادر مؤمن خود را برآورده سازد، خداوند عزّ و جلّ در روز رستاخيز صد هزار نياز او را برمى آورد.

 

عنه عليه السلام :إذا ضاقَ أحدُكُم فَلْيُعلِمْ أخاهُ و لا يُعِينُ على نفسِهِ .[بحار الأنوار: 74/287/13.]

امام صادق عليه السلام :هرگاه يكى از شما تنگ دست و گرفتار شد ، [مشكل را] به برادر خود بگويد و خويشتن را آزار ندهد.

 

عنه عليه السلام :أيُّما مؤمنٍ أوصَلَ إلى أخيهِ المؤمنِ مَعروفا فقد أوصَلَ إلى رسولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله .[بحار الأنوار : 74/399/38.]

امام صادق عليه السلام :هر مؤمنى كه به برادر مؤمن خود خوبى كند، به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خوبى كرده است.

 

عنه عليه السلام :كَفى بالمَرْءِ اعتِمادا على أخيهِ أنْ يُنْزِلَ بهِ حاجتَهُ .[الكافي : 2/198/8.]

امام صادق عليه السلام :در اعتماد انسان به برادرش همين بس كه نياز خود را پيش او بَرَد .

 

الإمامُ الكاظمُ عليه السلام :إنَّ للّه ِ حَسَنةً ادّخَرَها لثلاثةٍ : لإمامٍ عادلٍ ، و مؤمنٍ حَكّمَ أخاهُ في مالِهِ، و مَن سَعى لأخيهِ المؤمنِ في حاجَتِهِ .[بحار الأنوار: 74/314/70.]

امام كاظم عليه السلام :همانا خداوند حسنه اى دارد، كه براى سه كس اندوخته است: براى پيشواى دادگر، و مؤمنى كه دست برادرش را در مال خود باز بگذارد، و كسى كه براى برآوردن نياز برادر مؤمنش بكوشد.

 

عنه عليه السلام :مَن قَصَد إليهِ رَجُلٌ من إخْوانِهِ مُستَجِيرا بهِ في بعضِ أحوالهِ فلَم يُجِرْهُ، بعدَ أنْ يَقْدِرَ علَيهِ ، فقد قَطَعَ وَلايةَ اللّه ِ تَبارَكَ و تَعالى .[الكافي : 2/368/4.]

امام كاظم عليه السلام :كسى كه برادرش براى رفع گرفتارى يا حاجتى به او پناه ببرد و او بتواند پناهش دهد اما ندهد، بى گمان پيوند ولايت خداوند تبارك و تعالى را بريده است.

 

آداب برادرى

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :إذا آخى أحَدُكُم رَجُلاً فَلْيَسألْهُ عَنِ اسمِهِ وَ اسمِ أبيهِ و قَبيلَتِهِ و مَنزِلِهِ ؛ فَإنّهُ مِن واجِبِ الحَقِّ و صافِي الإخاءِ ، و إلاّ فَهِيَ مَوَدَّةٌ حَمْقاءُ .[. بحار الأنوار : 74/166/30.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هرگاه يكى از شما با كسى طرح برادرى افكند از او نام، نام پدر، طايفه و محل سكونتش را بپرسد، كه اين كار از حقوق لازم و مايه صفا و خلوص برادرى است؛ در غير اين صورت ، اين دوستى، دوستى اى نابخردانه است.

 

عنه صلى الله عليه و آله :ثَلاثَةٌ مِنَ الجَفاءِ : أن يَصْحَبَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فَلا يَسأ لَهُ عَنِ اسمِهِ و كُنْيَتِهِ .[قرب الإسناد: 160/583.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :سه چيز نشانه جفا است [ نخست]: آن كه آدمى با كسى همراه شود و از نام و كنيه او نپرسد.

 

عنه صلى الله عليه و آله :اِلْقَ أخاكَ بوجْهٍ مُنبسِطٍ .[. بحار الأنوار : 74/171/38.]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :با برادرت با گشاده رويى برخورد كن.

 

بحار الأنوار عَن أنَس :كانَ رَسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله إذا فَقَدَ الرَّجُلَ مِن إخْوانِهِ ثَلاثَةَ أيّامٍ سَألَ عَنهُ ، فإنْ كانَ غائِبا دَعا لَهُ ، و إنْ كانَ شاهِدا زارَهُ ، و إنْ كانَ مَريضا عادَهُ .[بحار الأنوار : 16/233/35.]

بحار الأنوار ـ به نقل از انس ـ : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هرگاه يكى از برادران خود را سه روز نمى ديد جوياى حالش مى شد. اگر در شهر نبود برايش دعا مى كرد و اگر حضور داشت به ديدنش مى رفت و اگر بيمار بود عيادتش مى كرد.

 

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :لا يُسِيءُ مَحْضَرَ إخْوانِهِ إلاّ مَن وُلِدَ على غَيرِ فِراشِ أبيهِ .[بحار الأنوار : 72/198/25.]

امام صادق عليه السلام :از برادران خود بدگويى نمى كند مگر حرام زاده.

 

اطلاعات تماس

 

کمک و هدایای مالی به سایت جهت پیشرفت:

6037998157379727 (بانک ملی بنام سیدمحمدموسوی )

روابط عمومی گروه :  09174009011

 

 شماره نوبت استخاره: 09102506002

 

آیدی همه پیام رسانها :     @shiaquest

 

پاسخگویی سوالات شرعی: 09102506002

آدرس : استان قم شهر قم گروه پژوهشی تبارک

 

پست الکترونیک :    [email protected]

 

 

 

درباره گروه تبارک
گروه تحقیقی تبارک با درک اهميت اطلاع رسـاني در فضاي وب در سال 88 اقدام به راه اندازي www.shiaquest.net نموده است. اين پايگاه با داشتن بخش های مختلف هزاران مطلب و مقاله ی علمي را در خود جاي داده که به لحاظ کمي و کيفي يکي از برترين پايگاه ها و دارا بودن بهترین مطالب محسوب مي گردد. ارائه محتوای کاربردی تبلیغ برای طلاب و مبلغان ،ارائه مقالات متنوع کاربردی پاسخگویی به سئوالات و شبهات کاربران ,دین شناسی، جهان شناسی ،معاد شناسی، مهدویت و امام شناسی و دیگر مباحث اعتقادی ،آشنایی با فرق و ادیان و فرقه های نو ظهور، آشنایی با احکام در موضوعات مختلف و خانواده و... از بخشهای مختلف این سایت است. اطلاعات موجود در این سایت بر اساس نياز جامعه و مخاطبين توسط محققين از منابع موثق تهيه و در اختيار كاربران قرار مى گيرد.

Template Design:Dima Group